Günümüzdə sektoru və ya coğrafi məkanı nə olursa olsun hər texnologiya şirkətinə təsir edən bir risk faktoru var – Kibertəhlükəsizlik. Bir başqa danılmaz həqiqət isə budur ki, kiber cinayətlərin sayı və vurduğu zərər gün keçdikcə artmaqdadır. Var olan və texnologiya şirkətlərinə ciddi zərərlər vurmuş birçox kiber hücum növündən ən geniş yayılmış olanı “pis məqsədli programlar” olmuşdur. Yəni viruslar və xüsusilə Ransomware.
Bu zaman hücum edən tərəf internet şəbəkəniz və ya cihazınız üçün problem yaradacaq şəkildə dizayn olunmuş bir programı (virusu) cihazınıza yükləməyə çalışırlar. Bir çox virus növü olmasına baxmayaraq son zamanlarda bunlar arasında ən məhşur olanı Ransomware virusudur. 2022 IBM X-Force Threat Intelligence statistikasına əsasən Ransomware kiber hücumları şirkətlərə yönəlmiş bütün kiber hücumların 21%-ni təşkil etmişdir. Bu virusun məqsədi dəyərli məlumatları toplayıb şifrələmək və şifrə qarşılığında ödəniş istəməkdir. Xüsusilə əgər bu məlumatlar şirkətin müştərilərinə aid bank kartı bilgiləri vəya digər şəxsi bilgilərdirsə kiber cinayətkarlar bunun şirkətlər üçün nə qədər dəyərli olduğunu anlayırlar.
Ransomware hücumları niyə artır?
VMware Carbon Black tərəfindən yaxın zamanda yayınlanan məlumata görə Ransomware hücumları Covid-19 pandemiyasından və ardından gələn remote(uzaqdan) iş dalğasından sonra 146% artıb. Digər bir yandan isə texnologiya şirkətlərinə yönəlik ransomware hücumları artdıqca bunun qarşılığında tələb olunan məbləğ də sürətlə artır. The National Security Institute məlumatlarına əsasən 2018-ci ildə bir ransomware hücumu zamanı qurbanlardan ortalama 5000 dollar tələb olunurdusa 2020-ci ildə bu məbləğ 200.000 dollara qədər artıb. Yəni insanların pandemiya sonrası evdən işləməyə başlaması, kiber cinayətkarların istifadə etdiyimiz kompyuter və telefonlara sızmasını daha da asanlaşdırdı.
Bəs biz bu virusdan necə qoruna bilərik?
- Məlumatlarınızı mütəmadi olaraq kopyalayın və internet şəbəkəsinə bağlı olmayan cihazlarda saxlayın.
Məlumatların bulud servislərindən kənarda saxlanılması bərabərində digər risklər də gətirir. Mütəxəssislərin rəyinə əsasən ən qənaətbəxş yol məlumatların həm bulud servisində həm də oflayn şəkildə saxlanılmasıdır. Beləliklə Ransomware viruslarından qorunma ehtimalınız artacaqdır. - Yeni cihazlar istifadə edin.
Bəhsedilən cihaz istər bir telefon, istərsə də bir kompyuter olsun, fərq etməz. Hər zaman yeni texnologiyalardan istifadə edin. Çünkü günümüzdə texnologiya şirkətləri hər keçən gün öz təhlükəsizlik sistemlərini daha da təkmilləşdirir. Köhnə cihazlardan istifadə etmək kiber hücumlara qarşı sizi zəif vəziyyətə düşürür. - E-poçt hesablarınıza diqqət edin.
Birçox Ransomware hücumu qurbanlara göndərilən bir e-poçt məktubu ilə başlayır. Günümüz dünyasında elektron mesajlaşma platformalarının iş və özəl həyatımızda komunikasiyanın əsas hissəsi olduğunu nəzərə alsaq kiber hücumların niyə burdan başladığını daha yaxşı anlayarıq. - İnternet şəbəkənizin təhlükəsizliyinə diqqət edin.
İnternet şəbəkəsini şifrələmək sadə bir müdafiə üsulu kimi görünsə də əslində virusların sisteminizə daxil olmasını çətinləşdirir. - Kiber hücumlara qarşı antivirus proqramlarından istifadə edin.
Günümüzdə sadə istifadəçilərin əksəriyyəti istifadə etdikləri cihazın əməliyyat sistemində olan təhlükəsizlik sisteminə arxayındı. Antivirus progamlarının ödəniş qarşılığında satılması birçox istifadəçini buna vadar edir. Amma bilməliyik ki, bu proqramlara sərf etdiyimiz məbləğ Ransomware və bənzəri virusların bizə vurabiləcəyi zərərdən çox olmayacaq.
