Qlobal bazarları bürüyən yeni “tarif qasırğası” Wall Street-in sevimli texnologiya nəhənglərinə ağır zərbə vurub. Belə ki, “Möhtəşəm Yeddilik” kimi tanınan ABŞ-ın 7 texnologiya nəhəngi, səhmlərinin aşağı düşməsi ilə ümumi bazar dəyərindən təxminən 2 trilyon dollar itirib. “Apple” və “Tesla” şirkətlərindəki eniş xüsusilə diqqətəlayiq olsa da, analitiklər bu prosesi “iqtisadi apokalipsis” kimi xarakterizə edirlər.
ABŞ prezidenti Donald Trampın Çinə tarifləri artırmaq və yeni ticarət danışıqlarını tamamilə dayandırmaq qərarı investorların inamını dərindən sarsıdıb. Tramp həftə sonu investorlara deyib ki, onlar “nəticələrinə dözməlidirlər”. Bu açıqlamalardan sonra texnologiya anbarlarında zəlzələ baş verib. Wall Street-in ən optimist texnoloji analitiklərindən biri kimi tanınan Wedbush-dan Dan Ives, Apple və Tesla üçün qiymət hədəflərini aşağı salıb. Ives, cari tarif siyasətlərinin Çində istehsal edən ABŞ şirkətlərinə, xüsusən də Apple-a birbaşa təsir edəcəyini söylədi. Apple səhmləri 4,8 faiz ucuzlaşıb, Tesla isə günü 7 faiz itki ilə başa vurub.
Bildiyimiz kimi, Apple-ın iPhone istehsalının əksəriyyəti Çində baş verir. Əvvəlki prosesdə Tramp dövründə alınan bəzi tarif istisnaları sayəsində qorunan şirkətin bu dəfə də eyni imtiyazlardan yararlanıb yararlanmayacağı bəlli deyil. Əgər heç bir istisna olmasa, iPhone qiymətlərində qlobal artım ola bilər və hətta bu artım ABŞ-da 40%-ə çata bilər. Tesla cəbhəsində problemlər yalnız tariflərlə məhdudlaşmır. Baş direktor Elon Muskın ABŞ-da Trumpa və Avropada ifrat sağçıya açıq dəstəyi Çində brendin imicinə ciddi zərbə vurur. Tesla artıq ilin birinci rübündə gözləniləndən aşağı çatdırılma məlumatları ilə həyəcan təbili çalmışdı.
Qeyd edək ki, Möhətşəm Yeddilik-ə Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta, Nvidia və Tesla aid edilir. Onlar 2024-cü ilin sonunda pik nöqtələrinə çatdıqdan sonra ümumi dəyəri 6 trilyon dollardan çox itiriblər. Təkcə son iki ticarət günündə S&P 500 indeksi daxilində bu səhmlər itirilən 5 trilyon dollardan çox dəyərin böyük hissəsini təşkil edib. Yüksək faiz mühiti, süni intellekt sərmayələri ilə bağlı artan şübhələr və geosiyasi risklər texnologiya ehtiyatları üçün sakitləşmir.
