Bildiyimiz kimi, Saturn planetinin ən simvolik xüsusiyyətlərindən biri onun halqası hesab olunur. Bir müddət əvvəl aparılan yeni araşdırmaya görə, Yer kürəsinin də bir zamanlar Saturn kimi halqaları olduğu ortaya çıxıb.
Maraqlısı budur ki, elm dünyasında ortaya çıxan yeni kəşf Yerin qədim keçmişi haqqında bizə öyrədilənləri tamamilə təkzib edərək, elm dünyasını dərindən sarsıdır. Yeni araşdırmalar göstərir ki, planetimiz 466 milyon il əvvəl qeyri-adi intensiv meteorit bombardmanı zamanı olan Ordovik dövründə halqa sisteminə malik olub. Bu təəccüblü fərziyyə bu gün “Earth and Planetary Science Letters” jurnalında dərc olunub. Alimlər tərəfindən irəli sürülən bu fərziyyə, 21 asteroid zərbə kraterinin yerini qeyd edən Ordovik dövrünə aid plitələrin tektonik rekonstruksiyalarından irəli gəlir. Habelə, bu kraterlərin hamısı ekvatorun 30 dərəcə yaxınlığında yerləşir. O dövrdə Yerin materik qabığının 70 faizindən çoxu bu bölgədən kənarda olsa da, yalnız bu məhdud ərazidə kraterlərin olması ənənəvi nəzəriyyələrlə izah edilə bilməz.
Tədqiqatçılar bu regional təsir modelinin böyük bir asteroidlə Yer arasındakı sıx qarşılaşmadan irəli gəldiyini irəli sürürlər. Asteroid Yerin Roche sərhədinə daxil olduqdan sonra gelgit qüvvələri və planetimizin ətrafında əmələ gələn dağıntı halqası səbəbindən parçalanmış ola bilər. Bu vəziyyət Saturnda və digər qaz nəhənglərində bu gün müşahidə etdiyimiz halqa sistemlərinə bənzədilir. Monash Universitetinin Yer, Atmosfer və Ətraf Mühit Elmləri Məktəbindən professor Andy Tomkins bildirir ki, “Milyonlarla il ərzində bu həlqədən olan material yavaş-yavaş Yerə düşdü və geoloji qeydlərdə müşahidə olunan meteorit zərbələrinin qəfil artmasına səbəb oldu”.
Bu kəşflə bağlı daha maraqlı olanı onun mümkün iqlim təsirləridir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, halqalar Yer kürəsinə kölgə salmış, günəş işığını maneə törətmiş və qlobal soyutma hadisəsinə səbəb olmuşdur. Bu dövr Hirnant Buz Dövrü kimi tanınır və Yer tarixinin son 500 milyon ilinin ən soyuq dövrlərindən biri hesab olunur. Asteroidlərin tez-tez təsadüfi yerlərdə Yerə çarpdığı məlumdur. Buna görə də, zərbə kraterləri Ay və Mars kimi göy cisimlərində bərabər paylanmış kimi görünür. Ekvator yaxınlığında Ordovik dövrünə aid kraterlərin cəmlənməsinin təsadüf olub-olmadığını başa düşmək üçün tədqiqatçılar o dövrdə kraterləri qorumuş ola biləcək sabit torpaq sahələrini araşdırdılar.
