Texnologiya dünyasının sürətli inkişafı ilə məlumat mərkəzlərinin sayı da artır. Avropa isə öz məlumat mərkəzlərini kosmosa köçürməyi düşünür və elmi olaraq araşdırmaya görə bu mümkün ola bilər. Bəs gəlin görək Avropanın belə bir addım atmaqda əsas səbəbi nədir?
Ümumiyyətlə, texnologiya dünyasının izləri olan məlumat mərkəzlərinin sayı durmadan artmağa davam edir. Böyük miqdarda enerji istehlak edən bu qurğuların sayı və ehtiyacı süni intellektin inkişafı ilə birlikdə artır. Avropa isə getdikcə sayı artan və ehtiyaclarını qarşılamaq çətin olan bu məlumat mərkəzlərini kosmosa göndərmək niyyətindədir. Bununla bağlı aparılan araşdırmaya görə, belə bir addım atmaq mümkündür.
Avropada xalis sıfır emissiyalar və məlumatların suverenliyi üçün Qabaqcıl Kosmik Bulud Layihəsinin direktoru Damien Dumestierin sözlərinə görə, məlumat mərkəzlərinin orbitə çıxarılmasının mümkün olub-olmadığını araşdıran 16 aylıq araşdırmada ümidverici nəticələr əldə edilib. Avropa Komissiyası adından Thales Alenia Space tərəfindən koordinasiya edilən 2 milyon avro dəyərində olan ASCEND tədqiqatı kosmosa əsaslanan məlumat mərkəzlərinin texniki, iqtisadi və ekoloji cəhətdən mümkün olduğunu nümayiş etdirir. Avropanın məlumat mərkəzlərini kosmosa göndərmək istəyi əsasən enerji sütunu ilə bağlıdır. Məlum olduğu kimi, məlumat mərkəzləri (xüsusən də süni intellektə əsaslananlar) həm enerji istehlakında, həm də soyutmada qiymətli resurslar tələb edir. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, 2026-cı ildə bu qurğulardan ümumi elektrik istehlakı 1000 teravatt-saata çata bilər. Bu, təxminən Yaponiyanın elektrik istehlakına bərabərdir.
Bildirilir ki, süni intellekt məlumat mərkəzləri ənənəvi məlumat mərkəzlərindən üç dəfə çox enerji sərf edir. Araşdırmaya görə, kosmosa buraxılması planlaşdırılan qurğuların təxminən 1400 kilometr yüksəklikdə və ya Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan təxminən üç dəfə yüksəklikdə yerləşdirilməsi planlaşdırılır. ASCEND proqramı çərçivəsində 2036-cı ilə qədər 10 meqavat gücündə 13 kosmos əsaslı məlumat mərkəzinin istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur. Bütün bunlar yaxşı cəhətlər olsa da, Avropanın bu nəhəng strukturları işə salmaq üçün hələ müvafiq alətləri yoxdur. Bu məlumat mərkəzləri arasında əlaqənin təmin edilməsi və mümkün texniki xidmət vəziyyətində atılacaq addımlar kimi aşılması lazım olan bəzi maneələr də mövcuddur.
