İşçilərin hüquqlarını qorumaq vəzifəsi daşıyan Braziliyanın federal prokurorları Çinli avtomobil istehsalçısı BYD-yə qarşı ciddi ittihamlarla dolu iddia qaldırıblar və ittihamlara “insan alveri” və müasir “köləlik” daxildir. İddia BYD-nin Braziliyadakı ən böyük bazarı olan Bahia əyalətindəki yeni fabrik layihəsində yol verilən pozuntuları əhatə edir. Federal prokurorluq BYD və iki subpodratçıya, JinJiang və Tecmonta-ya qarşı, ümumilikdə 257 milyon real (təxminən 45 milyon dollar) mənəvi zərərin ödənilməsi tələbi ilə iddia qaldırıb. Bundan əlavə, o, hər bir işçi üçün 21 əmək haqqı məbləğində fərdi mənəvi ziyanın ödənilməsini, habelə işçilərin “köləliyə bənzər” şəraitdə keçirdiyi hər gün üçün əlavə ödənişlər tələb edir.
Zərərçəkmiş işçilərin fərdi qaydada kompensasiya alması üçün qanuni tədbirlərin görüldüyü də bildirilib. İşin bir hissəsi olaraq, prokurorlar əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasını tələb etmək üçün məhkəmə qərarı tələb edirlər. Onlar bu qaydaların hər pozulmasına görə 50 000 real (təxminən 8 900 ABŞ dolları) məbləğində cərimə ödəməsini və cərimənin təsirə məruz qalan işçilərin sayına vurulmasını tələb edirlər. Braziliya prokurorlarının sözlərinə görə, dekabr ayında aparılan yoxlamalar zamanı BYD subpodratçıları tərəfindən Çindən gətirilən 220 işçinin ölkəyə qeyri-qanuni gətirildiyi və onlara verilən vədlərin yerinə yetirilmədiyi aşkarlanıb. İşçilərin yerləşdirildiyi yerlərin insan ləyaqətinə zidd olduğu və iş şəraitinin “müasir köləlik” anlayışına uyğun olduğu bildirilib. Qeyd edək ki, fabrikdə işlər dekabr ayında dayandırılıb.
İş yerində aparılan yoxlamalar zamanı fəhlələrin izdihamlı və qeyri-gigiyenik sığınacaqlarda, silahlı mühafizə altında saxlandığı, pasportlarının onlardan alındığı göstərilib. Çinli işçilərin ölkələrinə geri göndərildiyi və işin onlara çatdırılması nəticəsində təzminatın alınması üçün Braziliyadakı şirkətlərin ödəniş sənədlərini təqdim etmək məcburiyyətində qalacağı bildirilib. Hazırlanmış iş materiallarında işçilərlə qeyri-qanuni müqavilələr bağlandığı, onların həftəlik istirahət hüquqlarının tanınmadığı, əməyin mühafizəsi standartlarına məhəl qoyulmadığı göstərilir. İşçilərin ağır və təhlükəli şəraitdə işləməyə məcbur edildiyi, qanuni hüquqlarının tanınmadığı da bildirilir. Sözügedən ittihamlara cavab olaraq BYD yazılı açıqlamada insan haqlarına hörmət etdiklərini və Braziliya və beynəlxalq əmək hüququ qaydalarına uyğun hərəkət etdiklərini müdafiə edib.
