Süni intellektin (AI) gələcəyi formalaşdırdığı bir dövrdə onun təhlükəsizliyini kim təmin edəcək? Bu strateji sual ilə yola çıxan Azərbaycan əsilli təsisçi tərəfindən qurulmuş ABŞ startapı Polygraf AI qısa zamanda qlobal texnologiya səhnəsinin diqqətini çəkməyi bacarıb. Şirkət aydın bir missiya ilə qurulub: sürətlə inkişaf edən süni intellekt dünyasında yaranan riskləri aradan qaldırmaq.
Bu məqalə Polygraf AI-ın məhsul direktoru Anar Bayramov ilə müsahibəmizə əsaslanır.
Bu gün AI texnologiyası hər yerdə olsa da, onun gətirdiyi risklər məlumat sızmaları, dələduzluq, dezinformasiya və saxta məzmun artıq bilinməyən problemlər deyil. Bunlar dünyanın aparıcı müəssisələrinin və hökumətlərinin üzləşdiyi təxirəsalınmaz çətinliklərdir. Məhz bu məqamda Polygraf AI dövriyyəyə girir.
Şirkətin komandası təşkilatlara bu yeni riskləri müəyyən etmək, izləmək və azaltmaq üçün süni intellektə əsaslanan (AI-native) xüsusi həllər hazırlayır. Onların müştəriləri arasında maliyyə qurumları, hüquq firmaları, səhiyyə təminatçıları və sığorta şirkətləri kimi məlumat məxfiliyinin və təhlükəsizliyin kritik əhəmiyyət daşıdığı sənayelər yer alır. Polygraf AI-ı fərqləndirən əsas cəhət, süni intellekti həm güclü, həm də təhlükəsiz saxlamaq bacarığıdır. Onlar təkcə təhdidləri aşkar etmir, həm də müəssisələrin ən həssas məlumatlarını qoruyaraq qanunvericiliyin tələblərinə uyğun fəaliyyət göstərməsinə kömək edir.
Qlobal səhnədə qazanılan uğurlar
Bu yanaşma beynəlxalq arenada da diqqətdən yayınmayıb. Təkcə ötən il Polygraf AI bir sıra mötəbər mükafatlara layiq görülüb. SXSW 2025-də bütün kateqoriyalar üzrə əsas startap mükafatını qazanaraq “Best in Show” (Şounun Ən Yaxşısı) seçildi. Həmin tədbirdə “Enterprise, Smart Data, FinTech & Future of Work” kateqoriyasında birinci yerə çıxdı. Silkroad Innovation Hub tərəfindən təşkil edilən və 400-dən çox startapın mübarizə apardığı “Road to TechCrunch Disrupt 2025” müsabiqəsinin qalibi oldu. Summerfest Tech 2025-də isə “Ən Yaxşı Fin/InsurTech AI” titulunu qazandı.
Şirkətin təsisçilərindən birinin sözlərinə görə, bu mükafatlar sadəcə görünən tərəfidir:
“Bu tanınma problemin real olması səbəbindən gəlir. Hər yerdə müəssisələr eyni sualı verirlər: Süni intellekti məlumatlarımız üzərindəki nəzarəti itirmədən necə mənimsəyə bilərik? Biz məhz bu problemi həll edirik.”
Silikon Vadisində öyrənilən dərslər
Polygraf AI-ın uğur hekayəsi həm də onun təsisçilərinin fərdi səyahəti ilə bağlıdır. Şirkətin liderlik heyətinin Silikon Vadisinin ən nüfuzlu sahibkarlıq proqramlarından biri olan Draper Universitetinə təqaüd qazanması bu yolda mühüm bir addım olub. Şirkəti orada təmsil edən təsisçi üzv beş həftə boyunca Vadinin innovasiya mühitini dərindən mənimsəyib. Anar Bayramov, Tim Draper kimi milyarderlər qarşısında təqdimatlar edib, investorlar və təsisçilərlə görüşüb, hətta Kaliforniya Ştat Senatoru ilə süni intellekt təhlükəsizliyinin qanunvericilik üçün artan əhəmiyyətini müzakirə etmək imkanı əldə edib.
Bu təcrübə Anara Silikon Vadisi ekosisteminin unikallığını dərk etməyə kömək edib. O, bir vaxtlar Stiv Cobsun rəhbərliyi altında işləmiş bir rəhbər şəxsin dediyi sözləri xüsusilə vurğulayır: “Silikon Vadisini bu gün olduğu kimi edən binalar və ya ofislər deyil, insanlardır.”
Anarın müşahidələrinə görə, Vadidə uğursuzluq utancverici bir hal deyil, əksinə, bir öyrənmə prosesi kimi alqışlanır. “Əgər startapınız uğurlu olmasa, insanlar bunu son kimi görmürlər. Bu, sadəcə bir geri bildirimdir. Bu, sizin iterasiya etməyiniz, başqa bir yanaşma sınamağınız lazım olduğuna işarədir.”
Bu səyahət təsisçiyə fərdi uğurlar da gətirib. Anar “Products That Count” tərəfindən “Məhsul Lideri” olaraq namizəd göstərilib və GGW Sharks investorları qarşısında etdiyi təqdimatda iki “shark”-dan müsbət rəy alıb.
Azərbaycanın startap ekosisteminə “Vadidən” mesaj var
Həm Bakı, həm də Silikon Vadisi ekosistemlərinin bir parçası olan Polygraf AI-ın təsisçisi, Azərbaycanda istedad və ambisiyanın olduğunu, lakin bir cəhətin çatışmadığını qeyd edir. Səbir!
“Silikon Vadisində insanlar böyük işlərin zaman tələb etdiyini anlayırlar. Azərbaycanda isə biz bəzən nəticələri çox tez istəyirik. Amma uğursuzluq prosesin bir hissəsidir. Vadidən gətiriləcək ən vacib dərs budur: uğursuzluqdan qorxmayın, çünki bu, öyrənmək və böyümək üçün ən sürətli yoldur.”
Polygraf AI, Azərbaycandan çıxan bir ideyanın qlobal miqyasda necə uğur qazana biləcəyinin bariz nümunəsidir. Şirkət, yerli istedad və israrlılıqla beynəlxalq səviyyədə tanınmağın mümkün olduğunu sübut edir.
Onların hekayəsinin Azərbaycan ekosistemindəki hər kəsə bir mesajı var: “Uğur qazanan insanlar heç vaxt uğursuz olmayanlar deyil. Onlar cəhd etməyi heç vaxt dayandırmayanlardır.”
“Anar Bayramov son 5 ili texnologiya sahəsində fəaliyyət göstərərək keçirmişdir. Karyerasına yerli startaplar və banklarda proqram mühəndisi kimi başlayıb, daha sonra ilk startapını ABŞ bazarına çıxarıb. Hazırda Polygraf AI-də məhsul rəhbəri kimi çalışır və komandası ilə şirkətlərin süni intellekti etibarlı və təhlükəsiz şəkildə istifadə etməsinə imkan verən alətlər hazırlayır.”
