Dünyada milyonlarla internet saytının işləməsində istifadə olunan PHP proqramlaşdırma dilində iki kritik təhlükəsizlik boşluğunun aşkarlandığı bildirilir. Süni intellektin köməyi ilə müəyyən edilən boşluqlarla bağlı təhlükəsizlik yeniləmələri yayımlanıb. Lakin yeniləmələri vaxtında quraşdıra bilməyən təşkilatlara saytlarını müvəqqəti olaraq bağlamaq tövsiyə edilib.
Məlumatlara görə, problem artıq bir sıra dövlət qurumlarının və böyük internet platformalarının fəaliyyətinə təsir göstərib. Finlandiya hökuməti bəzi ictimai veb xidmətlərini müvəqqəti dayandırıb. Niderlandın Milli Kibertəhlükəsizlik Mərkəzi, İctimai Sağlamlıq və Ətraf Mühit İnstitutu, eləcə də parlamentin aşağı palatasının saytlarında əlçatanlıq problemləri qeydə alınıb.
Böyük Britaniyada Edinburq şəhər şurasının saytı və BBC-nin bəzi səhifələri də əlçatmaz olub. Wikipedia-nı idarə edən Wikimedia Fondu isə təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində müəyyən sistemləri müvəqqəti deaktiv etdiyini bildirib. DeviantArt platformasının da texniki xidmət səbəbindən fəaliyyətini dayandırdığı qeyd olunur.
Təhlükəsizlik boşluqlarının OpenAI-ın “Patch the Planet” təşəbbüsü çərçivəsində aparılan araşdırmalar zamanı aşkarlandığı bildirilir. Layihədə iştirak edən Calif və PHP Foundation mütəxəssisləri proqram təminatındakı zəiflikləri müəyyənləşdirmək üçün qabaqcıl süni intellekt alətlərindən istifadə ediblər. Wiz şirkətinin tədqiqatçıları da araşdırmalarda iştirak ediblər.
Wiz-in məlumatına görə, on ildən artıq müddətdə diqqətdən kənarda qalan boşluqlar süni intellekt vasitəsilə bir neçə həftə ərzində müəyyən edilib. Şirkət bu zəifliklərin PHP-dən geniş istifadə olunması səbəbindən internet saytlarının təxminən 70 faizinə potensial təsir göstərə biləcəyini qiymətləndirir. Lakin bu rəqəm həmin saytların hamısının hücuma məruz qaldığı anlamına gəlmir.
Mənbədə bildirilir ki, təhlükəsizlik boşluqlarından istifadə edilməsi bəzi hallarda hücumçulara uzaqdan zərərli kod işlətmək, serverdəki fayllara və verilənlər bazalarına çıxış əldə etmək imkanı yarada bilər. Xüsusilə autentifikasiya tələb olunmadan həyata keçirilə bilən hücum ehtimalı ciddi risk hesab olunur.
ABŞ-nin Milli Təhlükəsizlik Agentliyi və Federal Təhqiqat Bürosunun da daxil olduğu qurumların yeniləmələri tətbiq edə bilməyən təşkilatlara riskli sistemləri müvəqqəti olaraq internetdən ayırmağı tövsiyə etdiyi bildirilir. Böyük Britaniyanın Milli Kibertəhlükəsizlik Mərkəzi və Avropa İttifaqının müvafiq qurumları da təhlükəsizlik düzəlişlərinin təcili quraşdırılmasına çağırıb.
Cloudflare şirkətinin texnologiya rəhbəri Dane Knecht təhlükəsizlik boşluqları ilə əlaqəli ilk hücum cəhdlərinin müşahidə olunduğunu bildirib. Şirkətin yeni hücum üsulları ortaya çıxdıqca müdafiə mexanizmlərini yenilədiyi qeyd olunur.
PHP-nin geniş yayılması problemin miqyasını artırır. Bu proqramlaşdırma dili WordPress, Drupal, Joomla və Magento kimi məşhur məzmun idarəetmə sistemlərində, həmçinin müxtəlif server və hostinq xidmətlərində istifadə edilir.
Təhlükəsizlik boşluqlarının hansı PHP versiyalarını əhatə etdiyi tam dəqiqləşməsə də, köhnə versiyalardan istifadə edən sistemlərin daha böyük risk altında ola biləcəyi bildirilir. PHP 8.1 və daha əvvəlki versiyalardan istifadə edən təşkilatlara dəstəklənən yeni versiyalara keçmək tövsiyə olunur.
Mütəxəssislər sayt sahiblərinə və sistem administratorlarına istifadə etdikləri PHP versiyasını yoxlamağı, mövcud təhlükəsizlik yeniləmələrini quraşdırmağı və zəruri hallarda riskli xidmətləri müvəqqəti dayandırmağı tövsiyə edirlər.
Bununla belə, yayılan məlumatlarda təhlükəsizlik boşluqlarının rəsmi CVE identifikatorları və təsirlənən versiyaların dəqiq siyahısı göstərilmir. Buna görə konkret sistemlərin risk altında olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün PHP layihəsinin rəsmi təhlükəsizlik bildirişləri ilə tutuşdurma aparılması vacibdir.
