Metaverse və ya Metakainat – bu termin insan cəmiyyətinin avatarlar şəklində qarşılıqlı əlaqədə ola biləcəyi fiziki reallığa paralel kiberməkanı ifadə edir. Bu konsepsiya müəllif Neal Stephenson tərəfindən 1992-ci ildə “Snow Crash” elmi-fantastika romanında irəli sürülüb.
Metaverse dünyasında ilk tətbiqlərin gəldiyi markalar hansılardır?
FACEBOOK
Ən böyük sosial şəbəkə platformalarından biri olan Facebook, adını “Meta” olaraq yenilədiyi və həm biznes, həm də əyləncə sektorlarını hədəf aldığı metaverse dünyası axtarışındadır. Facebook-un proqram dünyasına əlavə olaraq artırılmış reallıqdan da istifadə edəcəyi gözlənilir.
MICROSOFT
Microsoft isə “Teams” tətbiqi ilə metaverse dünyasında öz yerini tutan ilk şirkət oldu. Hələlik videokonfransla məhdudlaşan təşəbbüsün gələcəkdə oyunlar və s.-ni də əhatə edəcəyi gözlənilir.
İŞ BANKASI
Türkiyənin ən böyük və ilk özəl bankı olan İş Bankı eyni zamanda ilk metaverse toplantısını keçirən bank oldu.
NIKE
Roblox video oyun markası ilə əməkdaşlıq edərək metaverse dünyasına daxil olan Nike hətta Nikelandda bir Nike mağazasını da əhatə edir ki, burada oyunçular öz avatarları üçün geyim seçə bilərlər.
Bəs belə bir dünyada marketinq haqqında nə demək olar?
Bu nöqtədə çox daha irəli getməliyik, hətta ağlın hüdudlarını aşan bir nöqtəyə qədər.. Bu o deməkdir ki, proqram və kodlaşdırma dünyası yaxın günlərdə marketinq üçün vazkeçilməz alətə çevriləcək. Rəqəmsal marketinqin daha da vacib olacağı bu dünyada rəqəmsal reklam çox böyük önəm daşıyacaq. Keçmişdə hazırlanan çap məhsulları kimi vasitələr tamamilə yox olacaq və sahib olduğumuz hər şey vərdişlərimizin dəyişməsi ilə “onlayn” dünyanın virtual reallığında satışa çıxarılacaq. Bu, onlayn metaverse kuponlar, rəqəmsal satışlar, metaverse kampaniyaları, avatarlar və hətta marka ünsiyyəti vasitəsilə hazırlanmış brend strategiyaları deməkdir.
Gələcəkdə, hətta alış-veriş vərdişlərimizin o metaverse dünyasından təsirlənəcəyi halda, hətta bütün “hədəf auditoriya” analizləri də dəyişəcək. Bu nöqtədə auditoriyamız, hətta B2C və ya B2B olmasından asılı olmayaraq, istifadəçi tərəfindən yaradılmış avatarların profillərinə çevrilə bilər. Bu profillərin geyim tərzi, cins, saç və aksesuar tərzi kimi təhlillərinin tələb olunacağı hədəf auditoriya araşdırmasına doğru səyahət başlayacaq. Eyni zamanda, həmin istifadəçilərin profillərində reklamlar yerləşdiriləcək, həmin istifadəçilər izləniləcək, ən əsası isə həmin istifadəçilər “niş” marketlər kimi qruplaşdırılacaq. Zamanla hətta məhsulların metakainat dünyada bazara çıxarılması da qaçınılmaz ola bilər. Onlayn alış-veriş zamanla metaverse alış-verişə çevrilə bilər. Bu rəqəmsal dünyanın nə gətirəcəyi böyük maraq doğurur. Amma indidən deyə bilərik ki, marketinq dünyası lap başdan, yenidən formalaşacaq.
