NVIDIA yüksək performanslı videokartlarından əlavə olaraq həmçinin bir neçə video kodlaşdırıcı proqramlara sahibdir. Belə ki, bu proqramlara misal olaraq NVIDIA NVENC, CUDA, AV1 kimi proqramları göstərmək olar. Qeyd edək ki, bu kodlaşdırıcı tətbiqlərin hər biri ayrı funksiyalara sahibdir. Lakin ümumi olaraq qeyd edə bilərik ki, NVIDIA video kodlaşdırıcılarının əsas məqsədi Discord, YouTube, Twitch və digər yayım edənlər üçün keyfiyyətli video yayımlarına şərait yaratmaqdır. Bilirik ki, yayımcılar əsasən 2 kompüterdən istifadə etməli olur. Onlardan biri oyun və ya digər əməliyyatları həyata keçirən əsas kompüter, digəri isə ancaq yayım üçün nəzərdə tutulur. Lakin NVIDIA kodlaşdırıcı tətbiqləri istifadəçilərin sadəcə bir kompüter ilə 2 funksiyanı həyata keçirməsinə şərait yaradır. Başqa cür desək, kompüterin performansını artıraraq yayımlarda daha keyfiyyətli və daha axıcı görüntünün təqdim olunmasına səbəb olur.
Ümumiyyətlə biz NVIDIA video kodlaşdırıcı tətbiqləri barədə danışmadan öncə 3 əsas anlayışdan: Bitrate, Framerate və ya Çərçivə sürəti, Resolution və ya Görüntü keyfiyyəti xəbərdar olmalıyıq. İlk öncə Bitrate anlayışını izah edək. Bitrate bəzən bit ilə də ifadə oluna bilər və o, internetdən habelə kompüterdən səmərəli istifadə etmək üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. Qeyd edək ki, bitrate internetin sürətindən asılı olaraq dəyişir. Framerate və ya Çərçivə sürəti isə görüntünün vaxt vahidi üçün kadr sürətidir. Başqa sözlə desək hər saniyədə əks olunan görüntü sürəti məhz Framerate adlanır. Əlavə olaraq qeyd edək ki, Framerate FPS ilə ifadə olunur. FPS isə görüntünün axıcılığını ifadə edir. Son olaraq isə Resolution və ya Görüntü keyfiyyətini izah edək. Adından göründüyü kimi bu anlayış Bitrate-dən asılı olaraq görüntünün keyfiyyətini ifadə edir. Belə ki, resolution əsasən 1920×1080 kimi rəqəmlərin hasili formasında yazılır. Bu hasil isə çərçivədə olan piksellərin ümumi sayını göstərir.
- Aşağıdakı cədvəldə internet sürətindən asılı olaraq Bitrate, Resolution və Framerate göstəricilərinin dəyişilməsi təqdim olunub. Bugünkü məqaləmizdə NVIDIA video kodlaşdırıcılarından danışacağıq. Qeyd edək ki, daha əvvəl süni intellektə əsaslanan NVIDIA tətbiqləri barədə də danışmışdıq. Hansı ki, bu tətbiqlər istifadəçilərə daha tez və daha asan üsullar təklif edirdi.
NVIDIA NVENC kodlaşdırıcı proqramı video keyfiyyətinə necə təsir edir?
NVIDIA vidoe kodlaşdırıcı proqramları arasında ən geniş yayılmışı və ən çox istifadə olunanı məhz NVENC-dir. Proqramın əsas məğzi ondan ibarətdir ki, NVIDIA NVENC yayımlar üçün önəmli rola malik olan CPU-dan yəni daxili ekran kartından daha az istifadə edir. Belə ki, NVENC proqramı ilə yayımların təqdim edilməsi NVIDIA qrafik kartları tərəfindən həyata keçirilir. Qeyd edək ki, NVIDIA son 2 ildə təqdim etdiyi RTX 30 və RTX 40 qrafik kartları üçün bu proqramda möhtəşəm səviyyədə yeniliklər edib. Belə ki, bu proqram 60 kadr sürəti yəni FPS ilə 8K keyfiyyətindəki videonu kodlamağa imkan verir. İstifadəçilər OBS və Twıtch kimi məşhur yayım platformalarından NVENC seçimini edərək bu imkanları əldə edə bilərlər. Əlavə olaraq qeyd edək ki, NVENC kodlaşdırıcı proqramı NVIDIA şirkəti ilə OBS şirkətinin əməkdaşlığı nəticəsində meydana gəlib. Belə ki, GTX 16, habelə RTX seriyalı qrafik kartları ilə proqramdan istifadə etmək mümkündür.
NVIDIA NVENC kodlaşdırıcı proqramı qeyd etdiyimiz seriyalı qrafik kartlarının performansını artıraraq oyun və ya montaj tətbiqlərində daha yüksək keyfiyyətli görüntü almağa imkan yaradır. OBS studio 23.0 versiyası ilə isə əvvəlki versiya ilə müqayisədə yayım performansının aşağı düşməsi 66%-ə qədər azaldılır. Qeyd edək ki, proqram yalnız OBS də deyil həm də XSplit kimi tətbiqlərdə də yüksək səviyyədə fəaliyyət göstərir. NVIDIA NVENC kodlaşdırıcı proqramından istifadə etmək üçün RTX qrafik kartından əlavə olaraq Kepler, Maxwell və Pascal arxitekturasına əsaslanan GeForce GTX qrafik kartı tələb olunur.
NVIDIA NVENC proqramı ilə x264 kodlaşdırıcısının müqayisəsi
Gəlin ilk öncə oyunlarda NVIDIA kodlaşdırıcı proqramlarını müqayisə edək. Belə ki, Fortnite, PUBG, Call of Duty: Black Ops 4, Apex Legends kimi oyunlarda müəyyən bit sürətində NVENC proqramının performansı x264 proqramından 48%, x264 Fast proqramından isə 27% daha çoxdur. Qeyd edək ki, bu performans göstəricisi yalnız RTX 30 və 40 seriyalı qrafik kartlara aiddir. Digər RTX seriyaları və ya Geforce GTX qrafik kartları NVENC proqramından istifadə edə bilsədə, daha az performans fərqinə malikdir.
Yuxarıdakı cədvəldə də göründüyü kimi, NVIDIA NVENC kodlaşdırıcısı digər proqramlardan daha çox FPS verir. Bunun əsas səbəbi isə CPU-dan sadəcə 1.7 % istifadə edilməsidir. Qeyd edək ki, x264 kodlaşdırcı tətbiqi CPU-dan 62%, x264 Fast isə 25% istifadə edir. Bu göstəricilər OBS 23.0 versiyasında 1080P 60 FPS göstəricilərində 6000 bit sürəti ilə NVIDIA RTX 2080 TI qrafik kartında qeydə alınıb. FPS artımından əlavə həmçinin videoların görüntü keyfiyyəti də yaxşılaşır. Belə ki, bunu aşağıdakı şəkildə daha detallı görmək olar.
NVIDIA AV1 kodlaşdırıcısı RTX 40 seriyalı qrafiklərdə necə performans göstərir?
Məqaləmizin əvvəlində qeyd etmişdik ki, NVIDIA NVENC, CUDA, AV1 kimi kodlaşdırıcı proqramlar mövcuddur. Bu proqramlardan biri sadəcə NVIDIA şirkətinin yeni təqdim etdiyi RTX seriyalı qrafik kartlar üçün əlçatandır. Belə ki, bu proqram başlıqda da gördüyünüz kimi AV1 kodlaşdırıcı proqramıdır. Sual yaranır ki, niyə məhz bu proqram NVENC H.264 proqramından fərqlənir və niyə məhz RTX 40 seriyalı qrafik kartları üçün əlçatandır. Qeyd edək ki, AV1 kodlaşdırıcısını digər kodlaşdırıcılardan fərqləndirən əsas cəhət onun 4K-dan 12K-ya qədər video görüntüsünü kodlaşdırmasıdır. Həmçinin bu kodlaşdırıcı digər NVENC H.264 kodlaşdırıcısından daha çox performans verir. Belə ki, aşağıdakı sxemdə bunu aydın şəkildə görmək olar.
Cədvəldə gördüyünüz kimi, 1080P keyfiyyətində NVIDIA AV1 kodlaşdırıcı proqramı H.264 dən 1.37 dəfə daha yüksək performans göstərir. 1440P və 2160P keyfiyyətində isə bu göstərici 1.45 dəfə olmuşdur. Əlavə olaraq qeyd edək ki, video və audio kodlaşdırılmasında geniş şəkildə istifadə olunan məşhur multimedia kodlaşdırıcısı FFmpeg də sürətləndirilmiş AV1 kodlaşdırıcısını dəstəkləyir. Məhz bu da AV1 kodlaşdırıcısını digər kodlaşdırıcı proqramlarından fərqləndirməyə kifayət edər.
NVIDIA kodlaşdırıcı proqramlarından OBS studiosunda necə istifadə etmək olar?
Artıq bizə məlumdur ki, NVIDIA NVENC kodlaşdırıcı proqramı NVIDIA şirkəti ilə OBS şirkətinin ortaq məhsuludur. Bəs gəlin görək bu proqram OBS Studio tətbiqində necə istifadə olunur? Qeyd edək ki, OBS 23.0 versiyası ilə artıq daha sürətli və daha performanslı kodlaşdırma aparmaq mümkündür.
- İlk öncə OBS Studio tətbiqində Settings yəni Parametrlər bölməsinə klikləyək.
- Daha sonra isə açılan pəncərədə Video parametrini seçərək FPS və görüntü keyfiyyətini qeyd edək.
- Son olaraq isə Output yəni çıxış parametrlərini seçərək Streaming və Recording bölmələrində Encorder yəni kodlaşdırıcı olaraq NVENC seçirik.
NVIDIA kodlaşdırıcı proqramlarından Premiere Pro kimi proqramlarda necə istifadə olunur?
NVIDIA kodlaşdırıcı proqramları sadəcə yayımcılar üçün nəzərdə tutulmayıb. Belə ki, bu proqramlar həm də Premiere Pro, Adobe Effects və digər video redaktə tətbiqlərində də istifadə oluna bilər. Belə ki, kodlaşdırıcı proqramlar bu tətbiqlərdə qrafik kartların daha sürətli işləməsinə imkan yaradır. Bilirik ki, müasir dövrdə video redaktə tətbiqlərində ən əsas problem vaxtdır. Yəni bir video üçün saatlarla vaxt tələb olunur. Lakin NVIDIA redaktorları da yaddan çıxarmayacaq kodlaşdırıcı proqramların bu tipli tətbiqlərdə istifadəsinə imkan yaradır. Qeyd edək ki, Premiere Pro 14.2 versiyası NVENC proqramı ilə daha sürətli işləyə bilir həmçinin süni intellektlə dəstəkləklənən avtomatik kadr sürətləndirməsini təklif edir. Bundan əlavə olaraq isə artıq redaktor və dizaynerlər ProRes Raw fayllarını kodlaşdırmadan idxal edərək redaktə edə bilər.
NVENC kodlaşdırıcı proqramı H.264 və H.264 fast kodekslərindən istifadə edərək videonu CPU-dan 5 dəfə daha tez ixrac edə bilir. Onu da qeyd edək ki, CUDO effektindən istifadə edərək daha sürətli şəkildə 4K videoları redaktə etmək mümkündür. Belə ki, aşağıdakı qrafikdə gördüyünüz kimi, RTX 2060 qrafik kartı İntel i9 ekran kartından bir neçə dəfə daha tez prosesləri bitirib.
NVIDIA kodlaşdırıcı proqramlarından DaVinci Resolve tətbiqində necə istifadə olunur?
Qeyd edək ki, DaVinci Reslove tətbiqi də Premier Pro və After Effects kimi video montaj tətbiqidir. Lakin onu digərlərindən bəzi nüanslar var. Belə ki, DaVinci Resolve süni intellekt əsaslı effektlər ilə zəngindir. Qeyd edək ki, DaVinci Resolve 2019-cu ildə Blackmagic Design tərəfindən tərəfindən təqdim olunub. Belə ki, ilk vaxtlarda tətbiqdə süni intellekt ilə çalışan sadəcə bir neçə funksiya və ya effekt mövcud idi. Bunlara avtomotik üz təmizləmə, avtomatik rəngləmə kimi sadə effektlər aiddir. Lakin 17.0 yeniləməsi ilə tətbiqə bir çox effekt əlavə edilmişdi. Bu effektlərin hər biri NVIDIA kodlaşdırıcı proqramları ilə daha tez formada icra olunur. Gəlin bir neçə misal göstərək. DaVinci Resolve tətbiqinin ən məşhur süni intellekt əsaslı effeklərindən biri məhz Face Refinement-dir. Belə ki, bu effekt süni intellekt vasitəsi ilə gözləri böyütmək, gözaltı torbaları çıxarmaq, dərini zərifləşdirmək və sairə kimi funksiyalara sahibdir. Təxmin etmək olar ki, bu effekt bütün prosesə çox vaxt sərf edir.
Lakin aşağıdakı cədvəldə gördüyünüz kimi, son nəsil RTX 40 seriyaları bu prosesləri sadəcə birneçə saniyəyə bitirə bilir. Bu isə kodlaşdırıcı proqramların tenzor nüvələrini sürətləndirməsi, kadr sürətini və keyfiyyətini artırması ilə bağlıdır. Cədvəldə gördüyümüz kimi RTX 4090 qrafik kartı bütün prosesi ən tez bitirən kartdır. Hətta İntel-in daxili ekran kartı ən axırıncı sıradadır. Bu isə NVIDIA kodlaşdırıcılarının nəticəsini birdaha sübut edir.
Yekun olaraq qeyd edə bilərik ki, müasir dövrdə NVIDIA kodlaşdırıcı proqramları həm dizayner və redaktorların həm də yayımçıların və ya streamerlərin köməyinə yetişir. Ümumiyyətlə NVIDIA demək olar ki, bütün sahələrdə gərək süni intellekt gərəksə də öz texnologiyaları ilə işləri asanlaşdırmağa və tezləşdirməyə kömək edir. Gələcəkdə isə digər sahələrdə bu texnologiyaların tətbiqi və təkmilləşdirilməsi qaçınılmazdır. Bugünkü məqaləmizdə sizlərə NVIDIA kodlaşdırıcılarının xüsusiyyətlərindən, üstünlüklərindən danışmağa çalışdıq.
