NASA-nın peyki kosmosda günəş tutulması göründüyü yeganə yer olan unikal baxış nöqtəsindən heyrətamiz şəkillər çəkib.
Günəş Dinamikası Rəsədxanası (SDO) ötən gün təxminən 05:20 BST (ET 01:20) radələrində günəşin qarşısından keçən Ayın şəklini çəkib. Günəş tutulması təxminən 35 dəqiqə davam edib və tutulmanın çox olduğu hissədə ay odlu günəş səthin 67 faizini qapadıb. NASA-nın kosmik gəmisi görüntüləri qeydə almağa davam etdikcə “Günəş alovu ilə işıqlandırılan Ay dağlarını” şəkillərdə qismən müşayiət etmək mümkün olub.
Ayın çəkildiyi səthdə Leybnits və Doerfel dağ silsilələrinin bir hissəsi olduğu müəyyən edilmişdir. Onun səthində qabarlıqlar və nahamarlıqlar görünmüşdür. Santyaqo, Çilidən olan Patricio Leon, Ayın günəşin fonunda hərəkət edərkən yaxından çəkilmiş şəkillərini Ay Kəşfiyyat Orbiterinin topoqrafiya xəritəsi ilə müqayisə etdikdə bu nəticəyə gəlmişdir. Yəni o, günəş tutulması zamanı Ayın cənub qütbünə yaxın olan Leybnits və Doerfel dağ silsilələrini müəyyən etməyi bacarıb.
Bəs bu görüntülər nə fayda verə bilər?
NASA alimləri düşünür ki, təqdim edilən şəkillər yüksək təsvir ölçüsünə malik olduğundan özündə xeyli data toplayıb. Bu datalar Günəş Dinamikası Rəsədxanasının (The Solar Dynamics Observatory) teleskopunu daha yaxşı başa düşməyə kömək edə bilər. Belə ki, optik ləvazimatlar və filterləri işığın düzgün şəkildə sınması üçün optimizasiya etməyə bu datalar kömək olacaq.
Bu hadisə necə baş verir ?
Qeyd edək ki, 2010-cu ildə işə salınan NASA-nın Günəş Dinamikası Rəsədxanası kosmik gəmilər donanması ilə günəşi izləyir. Hər 0,75 saniyədən bir onun şəkillərini çəkir. O, həmçinin günəşin maqnit sahəsini, atmosferini, günəş ləkələrini və 11 illik günəş dövrü ərzində fəaliyyətə təsir edən digər aspektləri öyrənir.
2019-cu ildə başlayan və 2025-ci ildə zirvəyə çatması gözlənilən Günəşin 11 illik fəaliyyət dövrünün xüsusilə bir neçə aydır ki, aktivliyi artır. Yüklü hissəciklərdən ibarət günəş küləyi maqnit sahəsini günəşin səthindən və kosmik fəzaya doğru daşıyır. Bu, günəş alovlarının və günəş səthindən tac kütləsinin atılmasının (CMEs) artması ilə müşayiət olunur.
CME (tac kütləsinin atılması, tac kütləsi tullantıları), günəşin ən kənar hissəsində onun plazma maqnit sahəsinin əhəmiyyətli dərəcədə buraxılmasıdır. CME-lər planetimiz istiqamətinə yönəldikdə Yerə də öz mənfi təsirlərini göstərir.
