İnternet mikrodalğalı sobada sözün əsl mənasında yanan üzüm videoları ilə doludur. Mikrodalğalı soba işə salındıqda, iki yerə parçalanan üzüm, ilk baxışdan təhlükəli təsirlər göstərərək qısa müddətdə qığılcım salmağa və alovlanmağa başlayır. Bu, sadəcə əyləncə kimi görünə bilər, lakin diqqətli təcrübələr göstərir ki, bu fenomenin arxasında kvant detektorlarının inkişafını sürətləndirə biləcək maraqlı fizika var. Beləliklə, əslində bir cüt üzüm maqnit sahəsini ikiqat artıraraq daha yaxşı kvant sensorlarına yol açır.
Üzümü yandırmaqla həvəskar təcrübələr ilk dəfə 1994-cü ildə başlayıb. Bu təcrübələr indiki ilə eyni idi, bir üzüm yarıya bölünürdü ki, nazik bir qabıqla əhatə olunsun. Sonradan isə bu prosesin lazımsız olduğu məlum olub. Yarım və ya bütün üzümün yan-yana qalması kifayət edir. Mikrodalğalı sobada qarğıdalı, iri böyürtkən və hidrogel topları da oxşar təsir göstərib. Hər bir halda fizika demək olar ki, eynidir. Üzümün sıxlığı, məsələn, molekulların sonrakı ionlaşması və parçalanması ilə hüceyrə parçalanmasının baş verməsi üçün optimal görünürdü. Hüceyrə mayesinin özü bir elektrolitdir – tərkibində mikrodalğalı radiasiya nəticəsində yaranan ionların əlavə olunduğu ionlar var. Üzüm radiasiya axınında alovlanan plazma buraxmağa başlayıb.
2019-cu ildə aparılan başqa bir təcrübə üzümün bir-biri ilə fiziki əlaqədə olmasına ehtiyac olmadığını ortaya çıxarıb. Təsir bir-birinə yaxın olduqda baş verir. Yeni araşdırmada elm adamları daha incə bir təcrübə aparıblar. Burada üzüm yaxınlığında və olmayan elektromaqnit sahəsinin gücünü ölçülüb. Bu məqsədlə kristal şəbəkəsində azot qüsurları olan süni nano almaz qurulmuşdur. Qüsurlar yaşıl lazerin işığına cavab verib və onların lüminessensiyasının intensivliyi ilə bu sensorun yaxınlığında mikrodalğalı sahənin intensivliyini müəyyən etmək mümkün olub. Nanoalmaz yaşıl lazer impulsunun ötürüldüyü dalğa ötürücüsünün üzərinə yerləşdirilib. Nano almazın üzərinə bir cüt üzüm qoyulub. Hesablamalar göstərir ki, üzüm olanda sahə onsuz olduğundan iki dəfə çox güc nümayiş etdirir. Bu onunla izah olunur ki, əgər meyvələr optimal ölçüdə (uzunluğu təxminən 27 mm) olarsa, cütlük bir və digər meyvələr arasında “qaynar nöqtə” yaradır, tətbiq olunan radiasiyanı gücləndirir və nöqtə yaxınlığında sahə gücünü artırır.
Aşkar edilmiş effektlə, hipotetik qaranlıq maddə hissəciklərinin axtarışı da daxil olmaqla, mikrodalğalı diapazonda işləyən kosmos üçün yüksək həssas sensorlar silsiləsi yaratmaq mümkündür. Kəşf həmçinin mikrodalğalı radiasiya və sahələrin əsas rol oynadığı kvant hesablamalarını inkişaf etdirməyə kömək edəcək. Ancaq əvvəlcə gələcək sensorların elementlərinin daha dəqiq parametrlərini tapmaq üçün təcrübənin əhatə dairəsini daraltmaq lazımdır. Təcrübə çox kobuddur və mümkün olanın sərhədlərini təyin etmir.
