Çin texnologiya və smartfon nəhəngi Xiaomi bu gün rəsmi olaraq ilk elektrik avtomobili SU7-ni təqdim etdi. 30 Mart 2021-ci il tarixində elektriklə işləyən avtomobil istehsal etməyi planlaşdıran və bunun üçün ilkin olaraq 1,4 milyard dollar sərmayə qoyan Çin nəhəngi, qısa müddətdə avtomobili inkişaf etdirməyə və istehsala hazır vəziyyətə gətirməyi bacardı. Xiaomi şirkəti hal-hazırda 1000-dən çox araşdırma və inkişaf proqramı ilə birlikdə işləyib. Üstəlik bununla bağlı 3,5 milyard yuan xərcləyib. Gələcək 10 il ərzində bu rəqəm 10 milyard yuana qədər çatmalıdır. Eyni zamanda şirkət 800-dən çox avtomobillə bağlı patent əldə edib.
Çində yerləşən ən böyük texnologiya şirkətlərindən biri olan Xiaomi, Xiaomi SU7 adlı modeli ilə rəsmi olaraq avtomobil dünyasına addım atdı. Bildiyiniz kimi, Xiaomi uzun müddətdir ki, elektrik avtomobilinin istehsalı üzərində işləyir və bu gün bu səylərin bəhrələri bir-bir üzə çıxdı.
Şirkətin CEO-su Lei Jun dedi: “Bu gün elektrikli avtomobil sənayesinə daxil olduğumuzu elan etdiyimiz gündən 1000 gün ötür”. Lei Jun tərəfindən Xiaomi SU7 adlı elektrikli avtomobilin mərkəzində olan elanlar ilk olaraq mühərriklə başladı. Şirkətin fikrincə yeni başlayan bir brend kimi elektromobilinə inam yaratmaq üçün ən vacib amil texniki detalları qarşı tərəfə əlindən gəldiyi qədər ətraflı anlatmaqdır.
Xiaomi inkişaf etmiş “Modena” arxitekturası əsasında hazırlanan elektrik avtomobil mühərriklərini “HyperEngine” adlandırır. Şirkətin baş direktorunun sözlərinə görə, maksimum rotor sürəti 21.000 rpm olan V6 mühərrikləri hazırda seriya istehsalındadır. Açıqlamaya görə, daha da güclü və tam 27.200 rpm-ə çatan Xiaomi HyperEngine V8-lər 2025-ci ilə qədər yollarda olacaq. Böyük bir ehtimalla bu mühərriklər şirkətin SUV modelində və ya daha açıqlanmamış “Pro” modelində istifadə olunacaq. Məlumat üçün qeyd edək ki, bu dəyər ZEEKR 007 modelində 20.620 rpm, Tesla Model 3-də 16.000 rpm dəyərindədir. Elektromobilin istehsalında, bir çox istehsalçı kimi, 9100 tonluq nəhəng tökmə maşınlarından istifadə edəcəklərini də şirkət açıqladı.
Aşağıdakı videoda izləyə biləcəyiniz HyperOS üzərindən xüsusi olaraq çox müasir interfeys hazırlayan və burada “Smart Cabin” ifadəsini işlədən Xiaomi, Android yönümlü bir şirkət olsa da iPhone istifadəçilərini kənara çəkmir. Təqdimat çərçivəsində şirkətin baş direktoru Lei Jun, “Xiaomi 14 modelimiz iPhone-lardan daha yaxşı olsa da, hələ də iPhone istifadə etməkdə israr edirsinizsə, avtomobilimizdə CarPlay və AirPlay dəstəyi də var” deyə bildirib. Bu hissədə qeyd edək ki, elektromobil daxilində bütün multimedia sistemi Qualcomm Snapdragon 8295 çipsetinə əsaslanan kompüter ilə idarə olunacaq.
İstifadəçilər 3K təsvir ölçülü 16,3 düymlük böyük sensor ekran vasitəsilə istifadə edə bilərlər. Həmçinin 7,1 düymlük rəqəmsal panel də sürücü önündədir var. SU7 Max sahibləri əlavə olaraq 5,6 düymlük ön alın şüşəsinə əks olunan “Head-Up Display” əldə edəcəklər. SU7 sahiblərinə məlumat-əyləncə ekranı üçün ekranın altına əlavə olunan fiziki düymə modulu, mərkəzi yaddaş konsolunda aroma dispenseri və arxa sərnişinlər üçün 2 ədəd Xiaomi Mi Pad planşetləri kimi əlavə avadanlıqlar təklif olunacaq.
Ümumiyyətlə, SU7-də CarIoT-də dəstəklənən məhsul quraşdırıldıqda istifadəçilər öz məlumat-əyləncə sistemləri vasitəsilə fərdiləşdirilmiş idarəetmə və bildirişləri görə biləcəklər. Lei Jun-un sözlərinə görə, ekosistem üçüncü tərəf tərtibatçıları və istehsalçıları üçün açıqdır.
Xiaomi SU7 modelinin avtopilot tərəfi də həqiqətən güclü olacaq. Avtomobildə uzun müddətdir inkişaf etdirilən “Xiaomi Pilot” sistemi içəridə sürücü olmadığı zaman belə SU7-ni avtomatik park edə biləcək və nəqliyyat vasitəsini uzun məsafələrə rahatlıqla “sürücüsüz” apara biləcək. NVIDIA Orin çipset, 11 HD kamera, 12 ultrasəs radar, 3 millimetr dalğa radarı və bir LiDAR əsaslı avtopilot sistemi ilə dəstəkləndiyindən elektromobilin bu barədə heç bir çətinliyi olmayacaq. Obyektlə elektromobil arasında məsafə həssaslığı isə “5 sm” qiymətləndirilir. Bu da sektorda çox mükəmməl nəticədir.
Önümüzdəki 15-20 ildə dünyanın ən yaxşı beş elektrikli avtomobil istehsalçısından biri olmağı hədəfləyən Xiaomi, yuxarıdakı qalereyada görə biləcəyiniz ilk modeli SU7 üçün üç fərqli rəng təqdim edəcək. Əvvəllər BMW və Mercedes-Benz şirkətlərində çalışmış təcrübəli dizaynerlər tərəfindən hazırlanan və fikrimizcə çox idmansayağı, təsir edici bir xəttə malik olan avtomobil içəridə də müasir xətti davam etdirir. İdman sükanının mərkəzdə olduğu avtomobilin interyerində çox şişirdilmədən yetəri səviyyədə quraşdırılan ekran sayı buna xoş işarədir.
Avtomobil üçün 2 fərqli versiya təklif olunur. Arxa təkərə güc verən tək motorlu SU7 və ikimotordan dörd təkərli SU7 Max versiyası. SU7 Max versiyası 673 at güc və 838 Nm fırlanma anı gətirir, 0-dan 100 km/saata 2.7 saniyəyə, 0-dan 200 km/saata 10 saniyəyə sürətlənir. 265 km/saat maksimal sürətə çata bilir. Sadə SU7 modeli 299 at gücü və 400 Nm fırlanma anı gətirir, 0-dan 100 km/saata sdaəcə 5 saniyəyə sürətlənir və maksimum 210 km/saat sürətə çata bilir. Düymə vasitəsilə lazım olduqda 20 saniyəlik məhdud müddətə normaldan daha çox güc verə bilər. Lakin tam olaraq necə işlədiyi naməlumdur. Hər şeyin suyunu çıxaran Xiaomi şirkəti elektromobili üçün 100 km/saat sürətlə 33 metr (SU7 Max) və 35 metr (SU7) əyləc məsafəsi vəd edir. Brembo və Bosch tərəfindən imzalanmış əyləc avadanlığı üzərində qurulan avtomobillər çoxsaylı əyləc idarəetmə blokları ilə mümkün nasazlıq risklərini aradan qaldırır. İdman oturacaqları döngələrdə şişirilir və sürücünü sabitləşdirir.
Rəsmi təqdimatda 101 kVts batareya paketi daşıyacağı açıqlanan və 800 km-ə qədər yürüyüş məsafəsi verilən SU7 Max, 871V arxitekturası əsasında 5 dəqiqəlik doldurma ilə 220 km və 15 dəqiqəlik doldurma ilə 510 km-dən çox məsafə qət edir. Rəsmi məlumatlara görə, SU7 modeli isə 73.6 kVts həcmli BYD istehsalı LFP batareyası ilə maksimum 668 km məsafə qət edə bilər. Müəyyən təhlükəsizlik testlərində beş ulduz aldığı bildirilən elektromobil şirkət tərəfindən yüksək keyfiyyətli polad və alüminiumdan istifadə edilərək istehsal olunacaq və yeddi fərqli təhlükəsizlik yastığı ilə çox ciddi zərbələrdə belə qonaqlarını sağ saxlaya biləcək. 0,195 Cd sürtünmə əmsalı, 4,997 mm uzunluq, 3 metr təkər bazası 105 litr ön baqaj və 517 litr arxa baqaja sahib bu elektrikli sedan eyni zamanda tarixin ən aerodinamik avtomobili olaraq yaddaşlara həkk olunur. Təkmil istilik pompasının istilik idarəetmə sistemi ilə elektromobil, batareyaya əsaslanan PTC qızdırıcısını belə işə salmadan kabinəni -10 dərəcədə termal dövriyyədən qızdıra bilir və CLTC diapazonunun 65%-lik hissəsinə qışda nail olmağı bacarır. Yəni, soyuq havalarda ~520 km faktiki yürüyüş məsafəsindən söhbət gedir.
Sonda verdiyi müsahibədə danışan Lei Jun-a görə, Xiaomi tərəfindən imzalanan ilk avtomobil modeli üçün 1,4 milyard dollardan çox Ar-Ge sərmayəsi edilib. Layihəyə 3400-dən çox mühəndis gətirilib. İstehsal baxımından avtomobilə olan tələbatı ödəyə bilməməsindən narahat olan və bu mövzuda mənfi bir vəziyyətin markaya zərər verə biləcəyindən qorxan Lei Jun, avtomobil sənayesinə qalib gəlmək məqsədi ilə gəldiyini vurğulayıb. Qiyməti hələ açıqlanmayan avtomobil haqqında CEO, “Xiaomi SU7 biraz baha olacaq, lakin hər qəpiyə dəyər və onun təqdim edəcəyi istifadəçi təcrübəsi gözləntilərinizi üstələyəcək” deyə bildirib.
Qeyd edək ki, elektromobil üçün daha güclü batareya paketi, yəni SU7 max modelində Xiaomi tərəfindən xüsusiləşdirilmiş Xiaomi-CATL adı verilən, CATL ilə birgə hazırlanmış hüceyrələrlə təchiz olunub. Eyni tək parçalı “Modena” adı verilən şassi üzərində CATL-nin Qilin seriyalı NMC katod prizmatik elementlərindən istifadə edəcək Xiaomi bildirir ki, şassiyə inteqrasiya olunmuş batareya dəsti sayəsində 150 kVts və 1200 kilometrdən çox məsafə qət edə bilən elektromobil çıxaracaq. Böyük bir ehtimalla bu batareya 2025-ci ildə anons ediləcək ikinci elektromobil, SUV üçün nəzərdə tutulur.
Yekunlaşdıraraq qeyd edək ki, Xiaomi SU7 xəttinin böyük bir hissəsi Çində “Beijing Automotive Industry Holding Co.”-a aid fabriklərdə istehsal olunacaq. Xiaomi işləri sürətləndirmək üçün sıfırdan bir fabrik inşası yerinə, illərdir bu barədə təcrübəsi olan holdinqlərin mövcud fabriklərini özəlləşdirməyi ilkin mərhələdə üstün tutur.
Yekun söz
Böyük bir ehtimalla Apple bu dəqiqə elektromobil üzərində işləyirsə, mühəndislər bir yerə yığılıb Xiaomi təqdimatını izləyiblər. Çünki, indiyə qədər elektromobil sektorunu yaxından izləyən biri təqdimata detallı nəzər saldısa, indiyə qədər sürücü-interfeys əlaqəsi, proqram təminatının zənginliyi baxımından bu səviyyəyə çatan ikinci bir istehsalçı görməmişdik. Bənzər ekosistem “HarmonyOS” tərəfindən tətbiq olunurdu, lakin interaktivliyi kreativliklə qarışdırmağın öhdəsindən Xiaomi daha yaxşı gəlmiş görünür.
Çinlilər sıfırdan hazırladıqları “HyperOS”-in limitlərini, xarici cihazlarla əlaqəni kənara qoyun, avtomobil daxilində belə o qədər zəngin və bir-biri ilə əlaqəli texnologiyalardan istifadə etdilər ki, bəlkə də bir “smartfonun” avtomobilə çevrildiyi hissini ən çox bu qədər yaşadıla biləcəyinin şahidi olduq. Baxın, “HarmonyOS” dəstəkli elektromobillər, hətta “Tesla” interfeysi və.s normal bir istifadəçi, hətta bizim üçün yetərincə ideal görünürdü. Lakin təqdimatda gördüklərimiz, nə vaxtsa xəyal edərkən bunları etsə Apple edərdi deyəcək qədər incə düşünülmüş detallar oldu.
“Ar-Ge” ilə bağlı detallar o qədər dərinliklə aparılıb ki, ictimaiyyətə açıq detallar arasında döngələrdə sürətlənmə bucağında avtomobilin rəqiblərindən nə qədər optimal olduğu, üfüqə nəzərən sürüşmə dərəcəsinin nə qədər olduğuna qədər zəngin məlumatlardan bəhs etdi.
Nəticə etibarilə Xiaomi-nin bu etdikləri çox həll edici olacaq. Elektromobil bazarında proqram təminatı baxımından brendlər çoxlarınızın təxmin etmədiyi qədər zəifdir. Volkswagen kimi dünya nəhəngi köklü şirkətlər belə texniki imkanların yox, proqram təminatı baxımından yetərsizliyin qurbanı olduqları üçün bir çox zavodlarını qapatmaq məcburiyyətində qalırlar. Böyük sərmaye varsa, texniki imkanları birləşdirməklə bir elektromobil yaratmaq olar, lakin onu müştərinin sevəcəyi bir elektromobilə çevirmək üçün sürücü-avtomobil əlaqəsini gücləndirəcək tərəflərin olmalıdır.
Elektromobilin avtopilot xüsusiyyətləri belə, əslində onu birbaşa Tesla və Huawei ilə rəqabət müstəvisinə gətirdi. Çünki, rəqiblərə baxdıqda sözün əsl mənasında real dünya vəziyyətinə qarşı real qərarlar verən avtopilot əksər rəqiblərdə demək olar ki, yoxdur. Əksər rəqiblər ya üçüncü tərəf şirkətlərdən avtopilot xidmətləri alıb avtomobillərinə inteqrasiya edirlər, sıfırdan brendin özü tərəfindən təkmilləşdirilmiş avtopilot sistemlərinin varlığında ciddi səviyyədə azlıq müşahidə olunur. Xiaomi isə bu problemin üzərindən bu gün özü gəlməyi bacarır.
Şirkətin indiki məqsədinin nə olduğunu bizdən soruşsanız, qısaca “edə biləcəklərinin limitlərini göstərmək” deyə şərh edə bilərik. Bu günki təqdimat, əslində böyük bir güc göstərişi oldu. Ən yeni nəsil texnologiyaları, sektorda illərdir olan hər sahədən rəqiblərə dağ basarmış kimi ən incə nüansına qədər inteqrasiya etdiklərini açıqladılar. Ən aerdinamik gövdə, ən innovativ “tökmə şassi dizaynı”, ən yeni nəsil batareya arxitekturası, ən yeni nəsil termal sistemlər, yüksək effektivliyə malik isitmə pompası və daha nələr-nələr ilə siyahı uzanaraq gedəcək.
Bəli, bir yerdən başlamaq lazım idi və Xiaomi o yeri vaxt itirmədən bu gün seçdi. İndi isə bu trenddə vaxt itirməmək sırası Apple-a ötürüldü. Texnologiya sahəsində gücün elektromobillə ölçüldüyü gələcək sadəcə 1-2 il bizdən uzaqdır. Xiaomi brendi bu işə başladısa, vaxt itirmədən yeni modellər, yeni seçimlər qarşımızda olacaq. Rəqiblərin buradakı addımı isə məhz bizlərin, müştərilərin xeyrinə sonlanacaq.
