Texnologiyanın inkişafı işlərimizi asanlaşdırsa da bəzən ürküdücü ola bilir. Kimiləri bundan məsum məqsədlərlə istifadə edərkən bəziləri real görünən amma saxta olan videolar hazırlayır. Əgər belə videolarla qarşılaşmısınızsa, deməli Deepfake texnologiyasından xəbərdarsınız.
İlk dəfə 2017-ci ildə Amerikan sosial mediası olan Reddit-də bəzi məşhurların yer aldığı, lakin özlərinə aid olmayan videolar yayımlandı. Beləliklə Deepfake ilə tanış olduq. Bir neçə il sonra Vaşinqton Universitetinin tədqiqat qrupu ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barack Obama-nın üzünü rəqəmsal şəkildə təqlid etdi. Bununla Deepfake texnologiyası yenidən gündəmə gəldi. Deepfake qurbanları arasında Emma Watson, Tom Cruise, Ivana Trump, Taylor Swift, Adriana Grande, Katy Perry kimi məşhurların adlarını çəkmək olar. Saxta video, xəbərlər üçün istifadə edildiyinə görə bu texnologiya diqqət çəkdi və qarşısının alınması üçün reaksiyalar gördü. Hətta 2016 Amerika prezident namizədlərindən olan Marco Rubio Deepfake-i nüvə silahının müasir versiyası adlandırmışdı.
Deepfake necə işləyir?
Bu texnologiyadan istifadə edən proqramlar 2 süni intellekt sistemindən ibarətdir. Bu sistemlərdən birincisi saxta görüntüsü hazırlanacaq şəxsin bir çox şəklini skan edir və digər tərəfə kopyalayır. İkinci süni intellekt hissəsi isə hər iki görüntünü qarşılaşdıraraq aralarındakı bənzərlik faizini hesablayır. Bənzətmədiklərini yenidən skan edir və hazırlaya biləcəyi ən yaxşı versiyaya qədər bu proses davam edir.
Vaşinqtonda yerləşən ictimai siyasət təşkilatı Brookings İnstitutunda idarəçilik üzrə yüksək səviyyəli tədqiqatçı John Villasenor Deepfake-in zamanla daha qarışıq və əlçatımlı olduğunu qeyd edib. Eyni zamanda, Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetinin elektrik mühəndis professoru olan Villasenor, əslində kompüteri və interneti olan hər kəsin saxta məzmun yarada biləcəyini vurğulayıb.
Bəhs etdiyimiz texnologiyanın yaxşı məqsədlər üçün istifadə edildiyi məqamlar da var əlbəttə. Məsələn Star Wars filmində Leila rolundakı Carrie Fisher ürək tutması nəticəsində dünyasını dəyişmişdi. Filmin son seriyasında aktrisa Deepfake vasitəsilə yenidən canlandırılmışdı. Eyni şəkildə 2013-cü ildə yol qəzası nəticəsində dünyasını dəyişən Fast&Furious filminin aktyoru Paul Walker də Fast&Furious 7 filmində yenidən rol aldı və film tamamlandı.
İnsanların agresiv olduğu dönəmlərdə bu tərz texnologiyalar gündəm yaratmaq, başqaları haqqında mənfi fikirlər formalaşdırmaq üçün istifadə oluna bilir. Lakin saxta videoları aşkar etməkdə mümkündür. Deepware scanner onlayn olaraq fake videoları aşkar edir və 90% dəqiqliklə işləyir. Deepware.ai adresinə daxil olub videonun linkini əlavə edərək videonun saxta olub olmadığını pulsuz öyrənmək mümkündür. Deepware scanner təkmilləşdirilmiş versiyası ilə saxtası realından fərqlənməyən səs, video yazılarını belə scan edir və istifadəciyə xəbər verir.
Yeni süni intellekt texnologiyalarının bizi daha nələrlə tanış edəcəyini və təsirlərini zamanla görəcəyik. Deepfake mövzusu sizə maraqlıdırsa aşağıdakı linkə keçid edərək və yerləşdirdiyimiz videoya baxaraq daha çoxunu öyrənə bilərsiniz. Həmçinin “Süni intellekt həyatımıza necə təsir edir?” adlı məqaləmizi də oxuya bilərsiniz.
