Sağlamlıq sahəsində süni intellekt texnologiyasının istifadəsi geniş vüsət almağa davam edir. Daha əvvəl süni intellekt vasitəsilə müxtəlif xəstəliklərə erkən diaqnoz qoyulduğuna şahid olmuşduq. İndi isə türk alimləri tənəffüs yolu ilə infarkt riskini müəyyən edən süni intellekt hazırlayıblar.
Sistemin işləmə mexanizminə nəzər saldıqda görürürk ki, insan nəfəsi 10 saniyəlik müddət ərzində torbaya doldurulur və insan nəfəsindəki molekullar inkişaf etdirilmiş bir cihazla analiz edilir. Şəxsin nəfəsi siqnallara çevrilir və süni intellekt vasitəsilə 30 saniyə kimi qısa bir müddət ərzində infarkt riski müəyyən edilir. Hazırlanmış sistemin patenti artıq alınıb və tədqiqatla bağlı təfərrüatlar Biomedical Signal Processing and Control elmi jurnalında dərc olunub.
İnfarkt riskini müəyyən edən süni intellekt cib telefonlarından istifadə edilə biləcək
Trabzon Karadeniz Texniki Universiteti müəllimi Dos. Dr. Önder Aydemir, Çorum Hitit Universiteti müəllimi Dr. Bilge Han Tozlu, Prof. Dr. Yusuf Karavelioğlu və Karamanoğlu Mehmetbey Universitetində müəllim Dr. Camaleddin Şimşek tərəfindən hazırlanan cihaz paketə və ya şara doldurulmuş nəfəsi molekullara çevirərək kompüter mühitində analiz edilməsini təmin edir. İnfarkt riski süni intellekt tərəfindən 30 saniyə ərzində müəyyən edilir. Həmçinin xüsusi bir tətbiq ilə nəfəs səsin cib telefonlarına da dinlənə biləcəyi barəsində də məlumat verilib. Ürək böhranında erkən müdaxilənin əhəmiyyətindən danışan Dos. Dr. Aydemir, insanların cib telefonları ilə ani infarkt riskini analizi edə biləcəyini və erkən müdaxilə edilə biləcəyini deyib.
Dos. Dr. Önder Aydemir
“Süni intellekt alqoritmləri ilə insanların nəfəs məlumatlarından avtomatik olaraq “miyokard infarktı” olub olmadığını müəyyən etməyə çalışdıq. Tapıntılar ümidverici və təəccüblüdür. İnsanlar təcili yardıma gedəndə elektrokardioqramma siqnalı yoxlanır və infarkt olub-olmadığı öyrənilməyə çalışılır. Bu çox vaxt aparan bir prosesdir. İnfarkt zamanı erkən müdaxilənin əhəmiyyətini nəzərə alsaq, bu 50 dəqiqəlik müddətin xəstənin həyatına mənfi təsir göstərə biləcəyini söyləyə bilərik. İnkişaf etdirdiyimiz bu texnologiyanın praktiki təsbiti ilə və ya gələcəkdə cib telefonlarına belə inteqrasiya oluna biləcəyini düşündüyümüz zaman insanlar anında riskdən xəbərdar ola bilərlər. Hətta xəstəxanalarda sürətli idarəetmə masası da yaradıla bilər. Bu mənada qəfil ölümlərin də qarşısını almaq olar”.
