İyunun ortalarında smartfonlarda dəyişdirilə bilən batareyaların gələcəyi ilə bağlı xəbər paylaşmışdıq. Bu xəbər Avropa Parlamentinin bütün batareya ilə işləyən cihazların, o cümlədən smartfonların istehsalçılarının asanlıqla dəyişdirilə bilən batareyalar təklif etməsinə yönəldilmişdi. Ötən gün Avropa Şurası yeni reqlamenti rəsmi olaraq qəbul etdi. İndi yeganə addım parlamentin qanunu imzaladıqdan sonra, prosesi başlatmasından ibarət olacaq. Beləliklə, Avropa Birliyində telefon satmaq istəyən hər bir istehsalçı 2027-ci ilə qədər telefonların dəyişdirilə bilən batareyalı olmasını təmin etməlidir.
Aydındır ki, Avropa Şurasının yalnız Avropa üzərində təsiri var. Ona görə də bu qanunun texniki cəhətdən dünyanın hər yerində təsirli olmayacaq. Lakin Samsung, Google, Apple kimi şirkətlər Avropaya xas cihazlar dizayn etmir. Məsələn, Apple Avropa üçün dəyişdirilə bilən batareyalı iPhone istehsal edəcəyi halda, ABŞ üçün dəyişdirilə bilməyən batareyalı iPhone istehsal etməyəcək. Yəni bu qanun bütün iPhone-ları dəyişdirəcək. Qanun, həmçinin bütün planşetləri, noutbukları, elektromonilləri, elektrikli velosipedləri və hər şeyi yenidən dizayn etməyə sövq edəcək.
İndidən 2027-ci ilə qədər olan dövr OEM-lərə məhsullarını yenidən dizayn etmək üçün kifayət qədər vaxt verməkdir. Bu yeni qanuna görə, istifadəçilər heç bir xüsusi təcrübə və ya alət olmadan telefonlarında batareyanı dəyişdirə bilməlidirlər. Nəticədə demək olar ki, bütün smartfonlar yapışqanlara əsaslanan “şüşə sendviç” kimi dizayn edildiyi üçün şirkətlərin dizayn əsasları dəyişilməlidir.
Bu qanun istehsalçıları batareyalar üçün dairəvi iqtisadiyyat yaratmağa məcbur etmək üçün mövcuddur. “Dairəvi iqtisadiyyat” istehsal modelində izah edilir ki, burada qoyulan resurslar mümkün qədər təkrar emal olunur. Mükəmməl bir gələcək üçün AB-nin məqsədi resursların 100%-nin köhnə smartfonlardan alınmasıdır. 100% praktikada qeyri-mümkün olardı, lakin 100%-ə çox yaxınlaşmaq çox real məqsəddir.
Şirkətlər əksər hallarda bu il və növbəti il üçün cihazların mühəndislik prosesini təyin etmiş olduğundan, dəyişdirilə bilən batareyalı smartfonlar üçün yaxın 2 ildə böyük bir ehtimalla dəyişiklik görməyəcəyik. Lakin bir neçə il ərzində istehsalçılar bu yeni qanuna uyğunlaşmağa doğru irəlilədikcə, fərqli dizayna malik smartfonları görməyə başlayacağıq. İstehsalçıların geniş miqyasda dəyişdirilə bilən batareyaları olan telefonlar istehsal etmək üçün lazım olan dizaynlara, təchizat zəncirlərinə və avadanlıqlara sahib olması illər çəkəcək.
Nəticədə şirkətlər artıq köhnə üsullara qayıda bilməyəcəklər. Məsələn, asanlıqla dəyişdirilə bilən batareya ilə yüksək səviyyəli bir cihaz təqdim edərkən IP68 reytinqinə nail olmaq çox çətin olacaq. Bizi, sözün əsl mənasında qəribə bir gələcək gözləyir. Lakin qanuna baxdıqda deyə bilərik ki, şirkətlər köhnə mobil telefon dövründə olduğu kimi arxa qapağı açıb heç bir alətdən istifadə etmədən batareyanın dəyişdirilməsini də tələb etmir. Məsələn, şirkətlər smartfonların üst və alt hissəsində yivli sistem quraşdırıb, qutu daxilinə qoyacaqları sim iynəsi dizaynını da vintaçan başlıqla dəyişərək arxa qapağı rahat açılan vəziyyətə gətirə bilərlər.
