Ember enerji analitik mərkəzinin dərc etdiyi son hesabata görə, 2024-cü ildə qlobal elektrik enerjisi istehsalının 40 faizindən çoxu qalıq yanacaqlardan istifadə edilmədən təmiz resurslarla təmin edilib. Bu, 1940-cı illərdən bəri müasir enerji tarixində əldə edilən ən yüksək göstərici kimi qeydə alınıb. Lakin bu müsbət inkişafa baxmayaraq, qlobal karbon emissiyaları rekord qıraraq 14,6 milyard tona çatıb.
2024-cü il həddindən artıq istilərlə yanaşı, enerji tələbinin də sürətlə artdığı bir il oldu. Xüsusilə kondisionerdən istifadənin artması elektrik enerjisinə tələbatın 4 faiz artmasına səbəb olub. Bu artım təmiz enerjinin artmasına baxmayaraq, qalıq yanacaq istifadəsinə də səbəb olub. Hesabata görə, qlobal elektrik istehsalına kömür əsaslı istehsal 34 faiz, təbii qaz isə 22 faiz töhfə verib. Nəticədə karbon emissiyaları yenidən artıb. Hesabatın diqqət çəkən məqamlarından biri də günəş enerjisinin 29 faiz artması olub. 2024-cü ilə qədər günəş enerjisindən elektrik enerjisi istehsalı son üç ildə iki dəfə artıb.
Günəş enerjisindəki artımın yarısından çoxu Çinin payına düşür, Hindistanın günəş enerjisi gücü isə cəmi bir il ərzində iki dəfə artıb. Günəş enerjisi hazırda qlobal elektrik istehsalının təxminən 7 faizini təşkil edir. Bu, Hindistanın demək olar ki, bütün enerji ehtiyaclarını ödəməyə kifayət edir. Günəş enerjisi istehsalının 2024-cü ildə 474 TVt/saat artaraq cəmi 2131 TVt/saat olacağı gözlənilir. Günəşdən sonra ən sürətlə böyüyən enerji mənbəyi qlobal istehsalın 8 faizini təşkil edən küləkdir. Qlobal külək istehsalı 182 TWh artaraq 2024-cü ildə 2494 TWh yeni rekorda çatır. Külək və günəş enerjisi ABŞ və Aİ-də ilk dəfə olaraq kömürdən daha çox elektrik istehsal edib. Su elektrik stansiyaları hələ də 14 faizlə ən böyük təmiz enerji mənbəyidir. Nüvə enerjisi 9 faiz payla daha yavaş böyüyən kateqoriyada idi. Digər tərəfdən, ilk dəfə olaraq külək və günəş enerjisinin birgə gücü hidroelektrik enerjisini ötüb.
Təmiz enerji ilk dəfə 2024-cü ildə qlobal elektrik istehsalının 40,9 faizini təşkil edib. Bu nisbət 1940-cı illərdə də müşahidə olunub. Lakin o dövrün aşağı enerji tələbatını bugünkü vəziyyətlə müqayisə etdikdə, indi daha böyük istehsal infrastrukturu var. Lakin bu inkişaflara baxmayaraq, enerji tələbatının sürətlə artması səbəbindən qalıq yanacaq istifadəsi davam edir və emissiyaların azaldılmasını çətinləşdirir.
