Kosmosa ilk dəfə fotonik kvant kompüteri göndərilib. Vyana Universitetinin rəhbərliyi ilə hazırlanmış bu kompakt sistem 23 iyun tarixində Kaliforniyadakı Vandenberq Kosmik Mərkəzindən SpaceX Falcon 9 raketi ilə buraxılıb. Yerin orbitindən təqribən 550 kilometr yüksəklikdə fəaliyyət göstərəcək bu sistem, kosmos əsaslı məlumatların işlənməsi və müşahidə texnologiyalarında yeni bir dövrün xəbərçisi olaraq görülür. Kvant kompüterinin kosmosa uyğunlaşdırılması özü ilə birlikdə ciddi mühəndislik problemləri də gətirdi. Vyana komandası kosmosda səyahət zamanı həddindən artıq temperatur dəyişikliklərinə, radiasiyaya və vibrasiyaya tab gətirmək üçün cihazı istehsal edib. Bundan əlavə, cihaz Almaniyadakı Alman Aerokosmik Mərkəzində təmiz otaqda cəmi 11 iş günü ərzində yığılıb. Cihazın ilk məlumatlarını bir həftə ərzində ötürməsi gözlənilir.
Layihəyə rəhbərlik edən professor Filip Uolter bildirib ki, indi həm fundamental kvant fizikası, həm də tətbiqi sahələrdə daha çox kosmik təcrübələr aparmaq mümkündür. Digər tərəfdən, bu peykin ən diqqət çəkən cəhəti onun məlumatları yerində emal edə bilməsidir. Başqa sözlə, məsələn, meşə yanğınlarını aşkar edən sensorlardan gələn məlumatlar Yerə göndərilmədən birbaşa peykdə təhlil edilə bilər. Bu həm enerji sərfiyyatını azaldır, həm də cavab müddətini sürətləndirir.
Optik sistemlər üzərində qurulan prosessor çətin tapşırıqları yerinə yetirmək üçün müdaxilə və difraksiya kimi fiziki prinsiplərdən istifadə edir, xüsusən də Furye çevrilmələri və konvolyusiya hesablamalarını klassik kompüterlərə nisbətən daha səmərəli şəkildə yerinə yetirir. Sistem çevik və yenidən konfiqurasiya edilə bilən quruluşu ilə gələcək missiyalar üçün uyğunlaşdırıla bilər. Uolterin sözlərinə görə, bu missiya həm də kosmosda kvant aparatının uzunmüddətli performansını yoxlamaq üçün mühüm fürsətdir. Cihaz iqlim monitorinqi, peyk rabitəsi və əsas kvant tədqiqatları kimi bir çox sahədə istifadə potensialına malikdir.
