Hindistan “Çandrayaan-3” kosmik gəmisini Aya endirməyə müvəffəq oldu. Hindistan bu kosmik gəmini Ayın tədqiq edilməmiş cənub qütbünə endirən ilk ölkə kimi tarixə düşdü. Bu uğur Hindistanı Rusiya, ABŞ və Çindən sonra Aya enən dördüncü ölkə etdi. Rusiyanın uğursuz “Luna 25” eniş cəhdindən sonra Hindistanın ayın cənubuna enmə missiyası daha da vacib olub. Chandrayaan-3 müvəffəqiyyəti ilə Hindistan, 2013-cü ildən bəri Ayın səthinə üç eniş aparan, o cümlədən uzaq tərəfə ilk eniş edən Çindən sonra 21-ci əsrdə Aya kosmik gəmi endirən ikinci ölkə oldu.
Təxminən 75 milyon dollara başa gələn “Çandrayaan-3” kosmik gəmisi ötən ay orbitə buraxılıb və bu gün, avqustun 23-də saat 15:34 radələrində Ayın səthinə endi. Çandrayaan-3-ün düşdüyü Ayın cənub qütbü kritik və strateji əhəmiyyətə malikdir. Cənub qütb bölgəsi kosmosa səyahət edən dövlətlər üçün mühüm elmi və strateji maraq sahəsi hesab olunur. Çünki, elm adamları bölgənin su buzu yataqlarının vətəni olduğuna inanırlar. Milyonlarla ildir günəşsiz kraterlərdə donmuş su buzu, gələcək ekipaj missiyaları üçün raket yanacağına və hətta içməli suya çevrilə bilər.
Vikram adlanan eniş qurğusu havaya qalxdıqdan sonra Ay səthinə yumşaq eniş etmək üçün lazım olan dəqiq manevrləri dəqiq yerinə yetirdi. Bu komsik aparatın içərisində isə altı təkərli rover Pragyan var. Təxminən 1700 kiloqram ağırlığında olan eniş aparatı və 26 kiloqramlıq rover Hindistan üçün Ayın cənubuna endikdən sonra oranı təhlil etməkdə kömək etmək üçün məlumatları toplamaq və onun tərkibinə dair yeni anlayışlar təqdim etmək üçün nəzərdə tutulmuş elmi alətlərlə yüklənir. Lander və rover Ay səthinin komponentlərini ölçmək üçün alətlər dəsti, həmçinin Ayın daxili hissəsində zəlzələləri aşkar etməyə çalışacaq seysmometrlə təchiz olunub.
Lander və roverin Ayın səthində təxminən iki həftə işləyəcəyi gözlənilir. Digər modul is ayın orbitində qalacaq və məlumatların Yerə ötürülməsi üçün ötürmə nöqtəsi rolunu oynayacaq. Qeyd etmək lazımdır ki, Aya eniş hələ də problemdir. İndiyədək insanlı enişlər Ayın nisbətən asan hissələrinə edilib. Lakin indi hədəf cənub qütb bölgəsi olduğundan fərqin xeyli böyük olduğu deyilir.
Digər tərəfdən, Hindistan ilk cəhddə bu uğura nail ola bilmədi. Ölkə ilk dəfə 2019-cu ildə “Çandrayaan-2” missiyası zamanı Aya kosmik gəmi endirməyə çalışıb, lakin proqram təminatının səhvi ucbatından nəqliyyat vasitəsini endirə bilmədi. 2019-cu ildə İsraildən, digəri apreldə Yaponiyadan və Rusiyanın Luna 25-dən iki kommersiya kosmik gəmisi bir neçə gün əvvəl Ay səthində qəzaya uğramışdı.
