Elmi ictimaiyyət uzun müddətdir izah olunmayan plazma tapmacasının həllində irəliyə doğru əhəmiyyətli bir addım atıb. Caltech professoru və onun keçmiş aspirantı laboratoriyada miniatür günəş alovları yaradaraq uzun müddət davam edən nəzəriyyələri yeniləyib. Tədqiqatçılar kiçik laboratoriya miqyasından tutmuş nəhəng plazma buludlarına qədər müşahidə olunan davranışları izah edən sabit ikiqat sarmal strukturu kəşf edib riyazi modelləşdiriblər.

Günəş tacının dinamik strukturunu tədqiq edən Caltech komandası günəş alovlarını meydana gətirən burulmuş plazma borularında sabit tarazlıq müəyyən edib. Physical Review Letters jurnalında dərc edilən tapıntılar bu hörüklü maqnit strukturlarının öz formalarını necə saxladıqlarını təfərrüatlandırır. Nəticələr göstərir ki, oxşar davranışlar təkcə laboratoriya mühitində deyil, həm də müxtəlif miqyaslarda ardıcıldır.

Tədqiqatçılar vakuum kamerasında uzunluğu 50 santimetrə qədər olan günəş alovlarının surətlərini yaradıblar. Təcrübələrdə istifadə edilən maqnitləşdirilmiş plazma avtomatik olaraq bir-birinə qarışmış iki axın ipindən ibarət qəfəs quruluşu əmələ gətirdi. Bu struktur laboratoriyada müşahidə edilən sabit ikiqat sarmal strukturunu təkrarlayır və günəş alovlarının dinamik xüsusiyyətlərini dəqiq əks etdirir. Komanda laboratoriyada bu strukturların davranışını müşahidə etməklə yanaşı, kosmosda oxşar plazma formalaşması olan Double Helix Dumanlığının strukturunu riyazi modelləşdirib. Yerdən təqribən 25.000 işıq ili uzaqlıqda yerləşən və eni 70 işıq ili olan bu plazma dumanlığının sabit strukturu yalnız müşahidə olunan diametri və bükülmə nisbətlərindən istifadə etməklə proqnozlaşdırılıb. Beləliklə, model nümayiş etdirdi ki, dumanlığın davranışını dəqiq əks etdirərək laboratoriya təcrübələrini uğurla kosmik miqyasda genişləndirmək olar.














































