Ənənəvi məlumatların saxlanması texnologiyalarının sərhədlərini bir səviyyə daha yüksəldən addım, Chicago Universitetinin alimləri tərəfindən atılıb. Belə ki, tədqiqatçılar terabaytlarla rəqəmsal məlumatları millimetr ölçülü kristal strukturlarda saxlamağın yolunu tapıblar. Bu innovativ üsul kristallarda atom səviyyəli qüsurlardan istifadə etməklə 1 və 0-dan ibarət klassik ikili məlumat saxlama sistemini yeni səviyyəyə daşıyır. Beləliklə, indiyə qədər elmi-fantastika filmlərində gördüyümüz kripton texnologiyası tədqiqatçılar tərəfindən reallığa çevrilib.
Mövcud məlumat saxlama sistemləri tranzistor əsaslı strukturların fiziki məhdudiyyətlərinə görə daha kiçik və daha sıx yaddaş həllərinin işlənib hazırlanmasında çətinliklərlə üzləşirlər. Bununla belə, tədqiqatçılar kristalların daxili strukturunda çatışmayan atomları məlumat saxlama vahidləri kimi istifadə edərək bu məhdudiyyətlərdən çıxış yolu tapıblar. Tədqiqatçılar üsulu təkmilləşdirmək üçün itrium oksidi kristallarına praseodimium ionlarını əlavə etməklə bərk cisim fizikasını radiasiya dozimetriyası tətbiqləri ilə birləşdirən yeni yanaşma hazırlayıblar. Kristal ultrabənövşəyi lazerlə həyəcanlandıqda, bu ionlar elektronları buraxır və kristaldakı təbii qüsurların içərisində sıxılır. Beləliklə, şarj vəziyyətlərini dəyişdirərək, ənənəvi rəqəmsal yaddaşlarda olduğu kimi, 1-lər və 0-lar yaradıla bilər.
Bu proses klassik məlumat saxlama sistemlərindən fərqli olaraq daha kiçik miqyasda daha yüksək məlumat sıxlığını təmin edir. Tədqiqata rəhbərlik edən professor Tian Zhong bildirib ki, texnologiya optik və kvant əsaslı məlumat saxlama sistemləri arasında körpü rolunu oynayır. Kristal qüsurları kvant kompüterləri üçün mümkün kubitlər kimi əvvəllər tədqiq edilmişdir. Bununla belə, bu iş klassik məlumatların saxlanması üçün eyni strukturlardan istifadə edərək məlumat saxlama texnologiyasında inqilab etmək məqsədi daşıyır.
