İlon Maskın təsis etdiyi Neuralink şirkəti beyin-kompüter interfeysi texnologiyasının yeni imkanlarını nümayiş etdirib. Şirkətin açıqlamasına görə, beyinə yerləşdirilmiş implant vasitəsilə istifadəçi Grok süni intellekt köməkçisini danışmadan və fiziki hərəkət etmədən aktivləşdirərək kompüterdə müxtəlif tapşırıqların yerinə yetirilməsini təmin edib.
Yeni texnologiya Neuralink-in VOICE adlı klinik tədqiqatı çərçivəsində sınaqdan keçirilib. Təcrübədə iştirak edən şəxs danışmağı xəyal edərək süni intellektə komanda göndərə bilib.
Sistem istifadəçinin beynində yaranan və danışmaq niyyəti ilə əlaqəli olan sinir siqnallarını qeydə alır. Daha sonra xüsusi proqram təminatı həmin siqnalları emal edərək mətn formasında əmrlərə çevirir.
Nümayiş zamanı iştirakçı zehnində “Hey Neuralink” ifadəsini canlandıraraq Grok köməkçisini aktivləşdirib. Ardınca yerinə yetirilməsini istədiyi tapşırığı danışmağı xəyal edib. Süni intellekt isə qəbul etdiyi komanda əsasında kompüterdə müvafiq əməliyyatları həyata keçirib.
Bu texnologiya beyin-kompüter interfeyslərinin yalnız kursoru və ya rəqəmsal cihazları idarə etmək üçün deyil, süni intellekt sistemləri ilə qarşılıqlı əlaqə yaratmaq üçün də istifadə oluna biləcəyini göstərir.
Neuralink-in təqdim etdiyi digər yenilik sinir siqnalları əsasında danışıq niyyətinin avtomatik müəyyənləşdirilməsidir. Əvvəlki sistemlərdə istifadəçi danışıq siqnallarının emalını başlatmaq və dayandırmaq üçün ayrıca düymədən istifadə etməli idi.
Yeni texnologiya isə insanın danışmağı xəyal etməyə başladığı anı müəyyənləşdirərək siqnalların emalını avtomatik aktivləşdirə bilir. Bu xüsusiyyət xüsusilə hərəkət imkanları ciddi məhdudlaşmış şəxslər üçün əhəmiyyətli ola bilər.
Şirkət implantın qeydə aldığı sinir siqnallarının real vaxt rejimində vizuallaşdırılması imkanını da nümayiş etdirib. Bunun sayəsində istifadəçi müxtəlif sözləri və danışıq formalarını zehnində canlandırarkən hansı üsulların daha aydın siqnallar yaratdığını müşahidə edə bilir.
Neuralink-in üzərində işlədiyi digər mühüm yenilik telefon zəngləri ilə bağlıdır. Şirkət beyin siqnallarından yaradılan süni danışığın birbaşa iPhone telefon zənglərinə ötürülməsini təmin edən inteqrasiya hazırlayıb.
Bu sistemdə implant vasitəsilə qeydə alınan sinir siqnalları mətnə, daha sonra isə süni səsə çevrilir. Yaradılan səs telefonun mikrofon kanalına ötürülür və qarşı tərəfdəki şəxs istifadəçinin demək istədiklərini eşidə bilir.
Nümayiş zamanı klinik tədqiqat iştirakçısı bu texnologiya vasitəsilə həyat yoldaşı ilə telefon danışığı həyata keçirib. Neuralink bildirib ki, cütlüyün münasibətlərinin ilk dövrlərində telefon zəngləri vasitəsilə ünsiyyət qurması bu sınağı onlar üçün xüsusilə əlamətdar edib.
Şirkət iOS əməliyyat sistemi üçün yeni klaviatura inteqrasiyası da hazırlayıb. Bu funksiya istifadəçilərə beyin siqnalları vasitəsilə müxtəlif tətbiqlərə birbaşa mətn daxil etməyə imkan verir.
Texnologiya xüsusilə amiotrofik lateral skleroz (ALS) kimi xəstəliklər səbəbindən danışmaqda, klaviaturadan istifadə etməkdə və ya səsli diktə funksiyalarından yararlanmaqda çətinlik çəkən şəxslər üçün nəzərdə tutulur.
Bundan əlavə, Neuralink beyin-kompüter interfeysi ilə ünsiyyət üçün hazırladığı Bloom mobil tətbiqini də yeniləyib. Tətbiqdə səhv müəyyənləşdirilmiş sözlərin daha sürətli düzəldilməsi və telefonun kilidini açmadan ünsiyyət funksiyasından istifadə imkanları əlavə olunub.
Qeyd edək ki, Neuralink-in yeni sistemi insan düşüncələrinin hamısını oxumaq qabiliyyətinə malik deyil. Texnologiya implantın qeydə aldığı və xüsusi təlim vasitəsilə müəyyənləşdirilən sinir siqnallarını, əsasən də danışıq niyyəti ilə əlaqəli siqnalları rəqəmsal əmrlərə çevirir.
Hazırda bu imkanlar klinik tədqiqat mərhələsindədir və geniş istifadə üçün əlçatan deyil. Bununla belə, nümayiş etdirilən nəticələr beyin implantlarının gələcəkdə hərəkət və danışıq qabiliyyətini itirmiş insanların rəqəmsal texnologiyalarla ünsiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdıra biləcəyini göstərir.
