Çip qıtlığının başlanğıcı 2020-ci ilə təsadüf edir. 2022-ci ildə isə bu problem həddindən artıq çox istehsal problemlərinə gətirib çıxarıb. Bu məlumatlar Reuters nəşri tərəfindən açıqlanıb. Mütəxəsislər bir sıra elektronika kategoriyalarına tələbatın azaldığını bildirib. Nəticədə yarımkeçirici məhsulların stokları həddindən artıq dolmaqla üz-üzə qalıb. Bəs bu yaranmış vəziyyətdə kim çətinliklər ilə qarşılaşacaq?
Çip qıtlığı haradan başladı?
Bir neçə il əvvələ qədər texnoloji avadanlıq istehsalçıları komponentləri istehsala yaxın vaxtlarda almağa üstünlük verirdilər. Bu addım anbar xərclərini minimuma endirmək üçün atılırdı. Amma pandemiyanın başlanması ilə hər şey dəyişdi. Komponent çatışmamazlığı şəraitində təchizatda yaranan problemlər ilə bağlı hamı öz anbarlarını doldurmağa çalışırdı. Təbii ki, hamının öz ehtiyyatını təmin etmək istəyi vəziyyəti daha da qəlizləşdirdi. Yalnız müəyyən qədər zaman keçdikdən sonra, istehlakçılar anbarlarda yığılmış komponentlərin lazımsız olduğunu anlayıblar. Hal-hazırda vəziyyət qıtlıqdan daha çox artıqlığa çevrilibmiş kimi görünür.
Bu vəziyyətin sonu nə olacaq?
Artıq əksər analitiklər bir çox elektrik avadanlığına tələbatın azaldığını müşahidə edirlər. Bəlkə də insanların toplu şəkildə pandemiya ərəfəsində texnoloji avadanlıq aldığından almasından qaynaqlanır ki, bu gün tələbat xeyli aşağı düşüb. Azalma əsasən büdcəli smartfon, kompüter və noutbuk alışlarında başlayıb. Bu səbəbdən satıcılar anbarların həddindən artıq dolma problemi ilə qarşılaşıblar. Analitiklər tərəfindən verilən məlumatlara əsasən, 2022-ci ilin 1-ci rübündə (2020-ci ildə çip qıtlığı ilə bağlı) bəzi şirkətlərin məhsul ehtiyyatları tarixi maksimuma çatıb.
Brendlərdən əlavə olaraq, onların təchizatçıları da zərər görürlər. Satılmayan məhsul, həmin məhsulda olan bütün komponentlərin satılmaması deməkdir. Avtomobil istehsalçıları hələ ki, çip qıtlığı problemləri ilə vəziyyət stabil saxlaya bilirlər. Böhranın nəticələrini deyilənə görə ən çox NVIDIA şirkəti hiss edəcək. Mütəxəsislərin sözlərinə görə, bu kriptovalyuta bazarının da qismən düşməsi ilə bağlıdır.
Çip qıtlığı Apple və TSMC şirkətlərinə təsir göstərəcək. Apple şirkəti yüksək tələbat olan bahalı cihazlar istehsal etməyə davam edir. TSMC-nin ən böyük müştərisi isə Apple olduğundan iki şirkət bir-birini balanslamağı bacarır. Qualcomm şirkəti üçün də flaqman çip istehsal etməyə başlayan TSMC görünür işlərini yoluna qoymağı bacarıb və daha ən az təsirlənən şirkət olacaq.
