AstroForge adlı yeni startap asteroidlərdən platin çıxarmaq və onu yerdə satmaq niyyətindədir. Şirkətin təsisçiləri Jose Acain və Matt Gialich layihəyə bu ilin əvvəlində start veriblər. Ars Technica tərəfindən verilən məlumata görə onlar keçmiş SpaceX, NASA və Virgin Orbit mühəndisləridir.
Lakin AstroForge birinci belə şirkət deyil. 2012-ci ildə bir neçə milyarder sahibkar Planetary Resources şirkətini qurublar. Bu şirkətin əsas məqsədi asteroidlərdən su toplamaq və onları kosmik yanacaq anbarlarında yanacaq kimi satmaq idi.
Bir il sonra başqa bir investor qrupu Deep Space Industries şirkətini yaratmışdır. Bu şirkətin fəaliyət məqsədi asteroidlərdən nadir metalların toplamaq idi. Lakin 2019-cu ilə qədər hər iki şirkət demək olar ki, fəaliyyətini dayandırmışdı. Şirkətlərin heç biri, uzaq kosmosa səyahət üçün, kosmik gəmilərin yaradılması ilə bağlı çətinlikləri qət edə bilməmişdir. Asteroidlərdə qazıntı aparmaq isə nağıla bənzəyirdi. Eyni zamanda bu layihələrin hər biri çox böyük maddi sərmayələr tələb edib. Mənfəət isə yalnız illər sonra gözlənilə bilərdi.
AstroForge asteroidlərdə qazıntı xərclərini azaldacaq
Amerikanın NASA və Yaponiyanın JAXA kosmik agentlikləri, elmi araşdırmalar üçün kosmosun dərinliklərində olan asteroidlərdən mineralları uğurla toplaya bilmişdir. Hayabusa2 və OSIRIS-REx missiyaları asteroiddən faydalı qazıntılar toplamaq texniki cəhətdən mümkün olduğunu nümayiş etdirmişdir. Gialich bildirib ki, AstroForge bu missiyaların xərclərini aşağı saxlamaq niyyətindədir. Bunun üçün AstroForge mövcud ən yeni kosmik texnologiyalarından istifadə etməyi planlaşdırır.
Hal-hazırda platinin kiloqramı 31.000 dollar olaraq qiymətləndirilir. AstroForge ilk mərhələdə yerə yüzlərlə kiloqram platin gətirilməsini planlaşdırır. Müqayisə üçün qeyd edək ki, NASA-nın OSIRIS-Rex missiyası çərçivəsində asteroidin səthindən 1 kq qazıntının daşınma dəyəri 800 milyon dollara başa gəlib.
2023-ci ildə ilk sınaq ucuşları başlayacaq
AstroForge keçən həftə 13 milyon dollarlıq sərmayə alması haqqında açıqlama etmişdir. Hal-hazırda şirkətdə yeddi işçi çalışır. Amma yeni yatırım hesabına işçi sayını ikiqat artırmaq mümkündür. Şirkət birgə missiyalarda istifadə üçün kifayət qədər kiçik kosmik gəmi üzərində işləyir:
“Bizim ilk missiyamız bizə trilyonlarla dollar qazandırmasada, milyardlarla dollar gəlir gətirəcək”, – Gialich bildirib.
Faydalı qazıntı toplama texnologiyasını nümayiş etmək üçün, AstroForge 2023-ci ilin yanvar ayında kiçik peyk buraxmağı planlaşdırır. Bu peyk yer kürəsinin aşağı yer orbitində sınaqdan keçəcək. Ardıyca şirkət uzaq kosmosa daha iki missiya planlaşdırır.
Əsas məqsəd Reqolit (Regolith) əldə etməkdir
Kiçik AstroForge kosmik gəmisi reqolit (kosmik qum) əldə etmək üçün ən yaxın asteroidə uçacaq, həmin materialı təmizləyəcək və ballistik trayektoriya ilə Yerə geri göndərəcək. Ardıyca kosmik gəmi kiçik termal qalxanı ilə Yer atmosferinə daxil olacaq və paraşütdən istifadə edərək təhlükəsiz eniş edəcək. Missiyanın məqsədi, xərcləri 10 milyon dollardan aşağı saxlamaqdır.
Burada bir sual yaranır ki, yerə yaxın yerləşən asteroidlərdə nə qədər platin mövcuddur. AstroForge isə artıq səkkiz asteroid müəyyən edib. Lakin şirkət onları uzaqdan araşdırmaya vaxt itirməyəcək və bir başa ora kosmik gəmi göndərəcək.
Bəli dostlar, göründüyü kimi yaxın gələcəkdə insanlar kosmos ilə bağlı texnologiyaları sürətlə inkişaf etdirəcək. Çox vaxt keçməyəcək ki, aya çatdırılmalar da həyata keçiriləcək.
