2019-cu ildə başlayan və bir neçə il davam edən Covid-19 pandemiyası tədqiqatçıları yeni universla peyvənd axtarışına vadar edib. Belə ki, bu çərçivədə tədqiqatçılar tərəfindən bütün viruslara qarşı universal peyvənd yaratmaq üçün strategiya hazırlanıb. Tədqiqatçıların fikrinə görə, yeni peyvənd körpələrdə və immuniteti zəif olan insanlarda müxtəlif xəstəliklərdən qorunma təmin edə bilər. Peyvəndi xüsusi edən isə viral infeksiyalara qarşı immun qazandıran kiçik müdaxilə edən RNT-lərə təsir etməsidir.
Ümumiyyətlə, virusa yoluxan hər hansı bir insan və ya heyvanın orqanizmi viral infeksiyaya qarşı immun sistemi qazanmaq üçün kiçik müdaxilərər həyata keçirən RNA-lar istehsal edir, lakin viruslar əksər hallarda bu RNA-ları məğlub edə bilir və sonra xüsusi dərmanlar vasitəsi ilə bu RNA-lar yenidən işlək hala gətirilir. Kaliforniya Universitetinin alimləri, fərqli viruslara qarşı universal peyvənd hazırlamaq üçün də məhz bu mexanizmdən istifadə ediblər. Əsas ideya mRNA-ları (mikroRNA) bloklamaqla virusa qarşı mübarizə aparmaqdır.
Belə bir təsir virusun bir müddət çoxalmasına imkan verir, lakin daha sonra virusu sistemli şəkildə zəiflətməyə başlayır. Elm adamları bu gün ən çox yayılmış virus növlərinə qarşı xüsusiyyətlərə malik peyvəndlər hazırlayırlar. Yeni yanaşma bədənin təbii müdafiə mexanizminə təsir edərək travmaya müqavimət göstərməsinə kömək edir. Bu səbəbdən, yeni yanaşma hətta körpələr və zəif immun sistemi olan insanlar üçün hesab olunur. İlkin təcrübələrdə vaksin laboratoriya siçanlarını virusun öldürücü dozasından qorudu. Bununla yetinməyib, alimlər immun sistemini zəiflədərək də peyvəndi sınaqdan keçirib. Yekun olaraq immun T və B hüceyrələri olmaqdıqda belə sınaq uğurlu alınıb. Qeyd edək ki, hazırda alimlər sınaqlarını preklinik mərhələsində davam etdirirlər.
