Məlumat mərkəzləri və internet şəbəkələri hər il daha çox məlumat daşımaq məcburiyyətində qaldığı üçün mövcud fiber optik infrastrukturun məhdudiyyətləri getdikcə daha aydın olur. Buna görə də, telekommunikasiya şirkətləri daha yüksək sürət və daha aşağı gecikmə təklif edə bilən yeni nəsil fiber texnologiyaları üzərində intensiv işləyirlər. Bu sahədə ən perspektivli həllərdən biri hesab edilən içiboş nüvəli fiber texnologiyası bu həftə daha bir əhəmiyyətli mərhələni keçdi. Çinli tədqiqatçılar real dünya şəraitində tək bir optik lif xətti üzərindən 51,3 Tb/s məlumat ötürməklə yeni bir rekorda imza atdılar. China Telecom-un rəhbərlik etdiyi layihə çərçivəsində hazırlanan sistem dünyanın ən uzun içiboş nüvəli fiber xəttində sınaqdan keçirildi. Təxminən 206 kilometrlik əlaqə boyunca heç bir siqnal təkrarlayıcısından istifadə edilmədən aparılan sınaqda hər dalğa uzunluğu üçün 1,2 Tb/s məlumat ötürmə sürəti əldə edildi. Sistemin ümumi tutumu 51,3 Tb/s olaraq ölçüldü.
Bu nailiyyəti əhəmiyyətli edən təkcə əldə edilən sürət deyil. İndiyə qədər içiboş nüvəli lif texnologiyası əsasən laboratoriya şəraitində sınaqdan keçirilmişdir. Çinli tədqiqatçılar bu texnologiyanın real telekommunikasiya infrastrukturunda da eyni dərəcədə yaxşı nəticə verə biləcəyini göstəriblər.
Hollow-Core Fiber niyə daha sürətlidir?
Ənənəvi lifli optik kabellərdə işıq şüşə nüvədən keçir. Lakin, şüşə tamamilə şəffaf olsa belə, işığın sürətini bir qədər yavaşladır və uzun məsafələrdə siqnal keyfiyyətini qorumağı çətinləşdirir. İçiboş nüvəli lif texnologiyasında işıq şüşə əvəzinə əsasən hava ilə dolu nüvədən keçir. İşıq havada daha sürətli hərəkət etdiyindən siqnal gecikməsi azalır və ötürmə itkiləri minimuma endirilir. Bu, daha yüksək məlumat sürətinə imkan verir və uzun məsafələrdə siqnal gücləndirmə avadanlıqlarına ehtiyacı azaldır. Bu xüsusiyyətlərə görə, içiboş nüvəli lif kabellərinin gələcək internet şəbəkələrində, qitələrarası məlumat bağlantılarında və süni intellekt məlumat mərkəzləri arasında yüksək bant genişliyi şəbəkələrində əhəmiyyətli rol oynayacağı gözlənilir.
Tədqiqatçılar yüksək məlumat sürətlərinə nail olmaq üçün yalnız yeni lif texnologiyasından istifadə etməyiblər. Onlar həmçinin hər bir optik dalğa uzunluğu ilə daşınan məlumat miqdarını dərhal tənzimləyən adaptiv idarəetmə sistemi hazırlayıblar. Sabit parametrlərlə işləyən klassik sistemlərdən fərqli olaraq, bu yanaşma hər bir kanalın məlumat ötürmə sürətini, güc səviyyəsini və kanal aralığını müstəqil şəkildə optimallaşdıra bilər. Beləliklə, bütün kanallar eyni parametrlərlə işləmək əvəzinə, öz şərtlərinə uyğun olaraq ən səmərəli nöqtədə işlədilir. Tədqiqatçıların fikrincə, bu metod sistemin ümumi tutumunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır və eyni zamanda müxtəlif məlumat ötürmə sürətlərinin eyni vaxtda istifadəsinə imkan verir.
Tədqiqatın digər vacib aspekti optik siqnal gücləndiriciləridir. Komanda iki mərhələli gücləndirmə arxitekturasına və çoxelementli dopinq metoduna əsaslanan yeni optik gücləndirici dizaynı hazırladı. Bu yeni arxitektura sayəsində siqnal gücləndirmə prosesi daha səmərəli olur və müxtəlif dalğa uzunluqlarında daha sabit performans əldə edilir. Tədqiqatçılar həmçinin sistemin maksimum 33,5 dBm çıxış gücünə çata biləcəyini bildirirlər. Bu, daha sabit yüksək tutumlu məlumat ötürülməsinə imkan verir.
Potensial nasazlıqlardan qorunmaq üçün sistemə müxtəlif təhlükəsizlik mexanizmləri də əlavə edilmişdir. Optik əlaqədə güc dəyişikliklərini davamlı olaraq izləyən monitorinq sistemi qeyri-adi bir vəziyyət aşkar edildikdə avtomatik olaraq bağlantını kəsə və müvafiq siqnal mexanizmlərini aktivləşdirə bilər. Bu, avadanlığın zədələnməsinin qarşısını alır və yüksək güclü optik ötürmə sistemlərinin etibarlılığını artırır.
