OpenAI-ın GPT-5.6 Sol süni intellekt modelinin PHP proqramlaşdırma dilində aşkar edilən iki kritik təhlükəsizlik boşluğundan birinin müəyyənləşdirilməsində istifadə olunduğu açıqlanıb. İnternetdə geniş istifadə edilən PHP-dəki bu boşluqlar dünya üzrə çoxsaylı saytların təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlıq yaradıb.
OpenAI-ın məlumatına görə, şirkətin “Patch the Planet” təşəbbüsündə iştirak edən Calif kibertəhlükəsizlik şirkəti GPT-5.6 Sol modelindən istifadə edərək boşluqlardan birini aşkar edib. Google-a məxsus Wiz şirkətinin mütəxəssisləri isə hər iki boşluğu müstəqil şəkildə müəyyənləşdirərək müvafiq qurumlara bildiriblər.
“PHP2Shell” adı verilən iki təhlükəsizlik boşluğu müəyyən şərtlər daxilində hücumçulara hədəf serverlərdə uzaqdan zərərli kod işlətmək imkanı yarada bilər. Bu isə bəzi sistemlərin parol tələb olunmadan ələ keçirilməsi riskini ortaya çıxarır.
Problemin miqyası PHP-nin internetdə geniş istifadə olunması ilə bağlıdır. Bu proqramlaşdırma dili milyonlarla saytın server tərəfində işləyir və WordPress kimi məşhur məzmun idarəetmə sistemlərinin əsas texnologiyalarından biridir.
Təhlükəsizlik boşluqları barədə məlumatların yayılmasından sonra bir sıra dövlət qurumları və internet platformaları ehtiyat tədbirləri görüb. Bəzi saytlar müvəqqəti olaraq əlçatmaz olub, digərlərində isə təcili təhlükəsizlik yeniləmələri həyata keçirilib.
ABŞ-nin Milli Təhlükəsizlik Agentliyi (NSA) təşkilatları təhlükəsizlik düzəlişlərini dərhal tətbiq etməyə çağırıb. Yeniləmələri vaxtında quraşdıra bilməyən qurumlara isə risk altında olan sistemləri müvəqqəti olaraq internetdən ayırmaq tövsiyə olunub. Federal Təhqiqat Bürosu (FBI) və digər ölkələrin kibertəhlükəsizlik qurumları da oxşar xəbərdarlıqlar yayıblar.
Amazon isə “MadPot” adlı təhlükə araşdırma sisteminin boşluqlardan istifadə cəhdlərini onlar ictimaiyyətə açıqlanmazdan əvvəl müəyyən etdiyini bildirib.
Wiz mütəxəssisləri də araşdırma prosesində süni intellektdən yararlanıblar. Şirkətin məlumatına əsasən, Google-un Gemini modelləri təhlükəsizlik düzəlişlərinin yoxlanılmasına kömək edib.
OpenAI hesab edir ki, yaxın aylarda süni intellekt vasitəsilə aşkar edilən təhlükəsizlik boşluqlarının sayı əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər. Şirkət bu prosesin idarə olunması üçün beş mərhələli yanaşma təklif edir.
Təklifə əsasən, əvvəlcə aşkar edilən boşluq yoxlanılmalı, daha sonra proqram təminatının tərtibatçıları tərəfindən aradan qaldırılmalıdır. Növbəti mərhələlərdə təsirlənən təşkilatlar məlumatlandırılmalı, təhlükəsizlik yeniləmələri hazırlanaraq yayımlanmalı və istifadəçilərə müvafiq təlimatlar təqdim edilməlidir.
Bu yanaşmanın əsas məqsədi təhlükəsizlik boşluqlarının hücumçular tərəfindən istifadə edilməsindən əvvəl aradan qaldırılmasıdır. Xüsusilə PHP kimi çoxsaylı məhsul və xidmətlərdə istifadə edilən texnologiyalarda əsas proqram təminatının yenilənməsi kifayət etmir. Həmin texnologiyadan istifadə edən təşkilatlar da düzəlişləri öz sistemlərinə tətbiq etməlidirlər.
OpenAI artıq başqa mühüm təhlükəsizlik boşluqları da müəyyən etdiyini və onların aradan qaldırılması istiqamətində iş aparıldığını bildirir.
PHP2Shell hadisəsi süni intellektin kibertəhlükəsizlik sahəsində rolunun necə dəyişdiyini göstərir. Bu texnologiya bir tərəfdən illərlə aşkarlanmayan zəiflikləri tapmağa kömək edir, digər tərəfdən isə həmin boşluqlardan istifadə üsullarının daha sürətli hazırlanması riskini artırır.
