Elektrikli avtomobil nəhəngi Tesla, zəmanətdən yayınmaq və müştərilərinə əlavə xərclər tətbiq etmək üçün avtomobillərinin odometrlərini manipulyasiya etməkdə ittiham olunur. Belə ki, fevral ayında ABŞ-da qaldırılan qrup iddiası, şirkətin zəmanəti vaxtından əvvəl ləğv etməyə məcbur etmək üçün avtomobillərinin yürüşünü çox göstərdiyini iddia edir. İddialara görə, bu vəziyyət zəmanət müddətini qısaltmaqla yanaşı, avtomobillərin yenidən satış dəyərini də sürətlə aşağı salır. Beləliklə, Elon Musk-ın Tesla-ya məxsus odometri yürüşləri tam iki dəfə artıq hesablayırmış.
İddiaya görə, Tesla sürücüsü 2020 Tesla Model Y aldıqdan sonra gündəlik orta sürmə məsafəsində “anormal artım” müşahidə edib. Ancaq sürücülük vərdişlərində heç bir dəyişiklik olmayıb. Avtomobili də bir neçə dəfə asma təmiri üçün servisə aparan sürücü 50.000 mil (80.000 km) zəmanət həddinə normaldan çox tez çataraq, zəmanətinin bitdiyini açıqlayıb. Maraqlıdır ki, zəmanət müddəti başa çatdıqdan sonra avtomobilin gündəlik orta yürüş məlumatları birdən-birə normala qayıdıb və sürücünün digər nəqliyyat vasitələrinin tarixi məlumatlarına uyğunlaşdırılıb. Tesla-nın istifadə etdiyi sistemlər ənənəvi mexaniki və ya elektron sayğaclara əsaslanmır. Belə ki, Teslanın avtomobillərinin qət etdiyi faktiki məsafəni manipulyasiya edən və təhrif edən proqnozlaşdırıcı alqoritmlərdən, enerji istehlakı metriklərindən və sürücü davranış əmsallarından istifadə edən odometri olduğu iddia olunur.
Bu üsul Teslaya həm avtomobillərin dəyər itirməsini sürətləndirməyə, həm də zəmanət prosesindən yaranan öhdəlikləri azaltmağa imkan verir. Bu taktikanın istifadəçiləri əlavə zəmanətlər almağa aldatdığı da iddia edilir. Sinif davasına eyni vəziyyətdən şikayət edən müxtəlif modellərin Tesla sürücüləri də daxildir. İddialar arasında Teslanın avtomobillərindəki odometrin birbaşa odometr olmadığı da var. Şirkətə məxsus patentə istinad edən iddiada, nəqliyyat vasitələrində yürüş hesablamalarının “yol və yol şəraitinə görə dinamik şəkildə dəyişən elektrik enerjisi sərfiyyatına əsaslanan düsturdan” istifadə edildiyi iddia edilir. Açılan iddiaya görə, Teslanın patentləşdirilmiş sistemi ilə real məlumatlar arasında uçurum var. Bildirilir ki, real məlumatlarla göstərilən məlumatlar arasında fərq 15-117 faizə qədər ola bilər.
Bu ittihamlar Tesla üçün kritik bir vaxta təsadüf edir. Şirkətin dünya üzrə satışları azalıb. Baş direktor İlon Maskın mübahisəli davranışı və ifrat sağçı ritorikası da bu azalmada mühüm rol oynayıb. Tesla səhmləri, Maskın rəhbərliyi ilə bağlı mübahisələrdən sonra ilin əvvəlindən bəri öz dəyərinin 34 faizindən çoxunu itirib. Digər tərəfdən, ikinci əl Tesla avtomobillərinin dəyər itirməsi də diqqət çəkir. Məlumatlara görə, Tesla avtomobilləri digər markalardan üç dəfə tez köhnəlir. Şirkətin qarşıdan gələn birinci rüb maliyyə hesabatının da gözləntilərdən aşağı olacağı gözlənilir. Əslində, Tesla istifadəçilərinin yürüyüş məlumatları ilə bağlı şikayətləri yeni deyil. Keçmişdə bir çox istifadəçi nəqliyyat vasitələrinin göstərdiyi yürüş ilə faktiki sürmə məsafəsi arasında əhəmiyyətli fərqlərin olduğunu bildirdi. 2023-cü ildə Reuters araşdırması göstərdi ki, Tesla avtomobillərinin diapazon göstəricilərini olduğundan daha optimist göstərmək üçün “tənzimlənib”. Sürücülər Teslanın vəd etdiyi diapazon dəyərlərinə çata bilmədiklərini bildirmişdilər. Əslində, keçən ay Teslanın karbon kreditləri ilə bağlı da səhv hesablamalar apardığı ortaya çıxıb. Əslində bu hadisə odometrdəki hesablama xətası ilə bağlıdır. Məlumatlara görə, Tesla karbon kreditlərini 49 faizə qədər sapma ilə hesablayır. Bu, şirkətə milyardlarla dollar gəlir əldə etməyə imkan verib.
