Qida boyaları bu gün bir çox yeyinti məmulatının tərkib hissəsində mütləq olaraq işlədilir. Qida boyaları adətən, sintetik və qeyri-sintetik olmaqla 2 yerə bölünür. Qeyri-sintetik qida boyaları məişətdə bəzən istifadə olunur. Lakin qida məmulatlarında çox vaxt istehsalçılar sintetik qida boyalarından istifadə edirlər. McMaster Universitetinin alimləri məhz bu istiqamətdə maraqlı bir araşdırma həyata keçiriblər. Belə ki, mütəxəssislər qida boyaları ilə 12 həftə boyunca siçanlar üzərindəki dəyişiklikləri və bağırsaq xəstəliklərinin yaranmasını müşahidə ediblər. Bunun üçün alimlər sintetik qida boyası olaraq istifadə edilən məşhur Allura Red AC (FD&C Red 40 və ya E129), Brilliant Blue FCF, Sunset Yellow FCF və Tartrazine Yellow tərkibləri seçiblər. Nəticədə, xüsusilə E129 olaraq bilinən qida boyası çox ciddi mənfi təsirlər göstərib.
Qida boyaları arasında “Allura Red” rəngini verən E129, bir neçə dəfə qəbul edildikdən sonra davamlı inkişaf edən bağırsaq iltihabına səbəb olub
Azo boyalar kimi tanınan sintetik qida boyalarının tərkibi bir və ya bir neçə azo qrupunun (-N=N-) məcburi olması ilə xarakterizə olunan birləşmələrdir. Əksər azo boyalar təhlükəsiz və qeyri-toksik hesab edilsə də, əvvəlki tədqiqatlar zamanı heyvanlar üzərində bunun doğru olmadığı aşkarlanmışdır. Buna görə də, mütəxəssislər sintetik qida boyalarının bağırsaq xəstəlikləri yaratma potensialını dəqiqləşdirməyə çalışıblar.
Araşdırma nəticəsində qida boyaları arasında çox istifadə olunan qan qırmızısına yaxın rəngdə E129 birləşməsinin ən təsirli tərkibə malik olduğu aşkarlanıb. Bu birləşmə parlaq qırmızı rəngi ilə içkilərdə, şirniyyat məhsullarında, dərmanlarda və.s istifadə oluna bilir. Qida boyaları arasında E129 ilk doza zamanı heç bir bağırsaq probleminə səbəb olmayıb. Lakin ardıcıl bir neçə dozadan sonra siçanlarda bağırsaq problemlərinin yarandığı aşkarlanıb. Digər bir tərəfdən insan hüceyrələri ilə aparılan qısa müddətli testlər zamanı da E129 tərkibi serotonin əksikliyinə səbəb yaradıb.
Üstəlik, bu bağırsaq iltihabının inkişafı 12 həftəlik tədqiqat mərhələsindən sonra, E129 dozasından çıxarılan siçanlarda dayanmayıb. Yəni bir neçə dəfə qəbul edilən sintetik qida boya sonralar qəbul edilməsə belə sağalmayan problemlər yaradıb. Qida boyaları, əsasən uşaqlar tərəfindən qəbul edilən qidalarda geniş yayılmış olduğundan, böyüklərə nisbətən daha çox məruz qalırlar. Ona görə alimlər insanları diqqətli olmağa çağırır.
