Kvant hesablamaları sahəsində əhəmiyyətli inkişaflar olsa da, biz hələ güclü kvant kompüteri görə bilməmişdik. Lakin yeni hazırlanmış 2D kvant soyutma sistemi kosmosdan daha soyuq mühit təmin edə bildiyi üçün bu artıq mümkün olacaq.
Bu günlərdə kvant hesablama sistemləri haqqında çox şey ortaya çıxır. Bununla belə, geniş miqyaslı hesablamalar aparmağa qadir olan tam funksional, güclü kvant kompüteri hələ qurulmayıb. Bunun ən böyük səbəbi kvant kompüterlərini soyudacaq texnologiyaya malik olmamağımızdır. Lozannadakı İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunun (EPFL) tədqiqatçıları 2D kvant soyutma sistemi ilə bu maneəni aşaraq inqilaba imza atıblar.
Kvant kompüterlərinin ən əsas vahidləri olan qubitlərin işləməsi üçün -273 dərəcə temperatur, yəni mütləq sıfır temperatur lazımdır. Bu, temperatur isə komosdakı temperaturdan belə daha soyuqdur. Dünyanın müxtəlif yerlərində aparılan müxtəlif araşdırmalarda mütləq sıfır temperatura çata bilərik, lakin kvant kompüterlərində bu temperaturun davamlılığı çox vacibdir. Qubitləri soyutmaq üçün kifayət qədər güclü bir cihaz qursanız belə, başqa bir böyük problem var. Kvant dövrələrini və qubitləri işlədən bir çox elektrik komponentləri daim istilik əmələ gətirir və bu, ultra aşağı temperaturların saxlanmasını çətinləşdirir. Bir çox ənənəvi kvant soyutma üsulları bu cür elektrik komponentlərinin kvant dövrələrindən ayrılmasını əhatə edir. Bu isə kvant kompüterlərini yalnız laboratoriya mühitləri ilə məhdudlaşdırır.
Maraqlısı budur ki, EPFL tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanmış 2D kvant soyutma sistemi 127 illik Nernst effektindən istifadə edir. Bu effekt sayəsində cihaz temperaturu dəyişən cismə perpendikulyar maqnit sahəsi tətbiq edildikdə elektrik gərginliyi yaradır. Cihazın laboratoriyadakı iki ölçülü quruluşu bu mexanizmin səmərəliliyini elektriklə idarə etməyə imkan verir. Belə aşağı temperaturda istiliyi gərginliyə çevirmək ümumiyyətlə son dərəcə çətindir, lakin yeni cihaz və Nernst effekti bunu mümkün edir, kvant texnologiyasında kritik boşluğu doldurur.
