Avropa Birliyinin 2035-ci ildən etibarən daxili yanma mühərrikli avtomobilləri tamamilə qadağan etmək planı əhəmiyyətli dərəcədə yumşaldılır. Avropanın ən yüksək qanunvericilik orqanları tərəfindən təqdim edilən yeni tənzimləyici təkliflərə əsasən, benzin və dizel avtomobilləri müəyyən şərtlər daxilində 2035-ci ildən sonra da satışda qala bilər.
Bu qərar, Volkswagen, Renault, Mercedes-Benz, BMW və Stellantis kimi sektorun aparıcı brendləri, eləcə də bəzi Avropa hökumətləri tərəfindən intensiv lobbiçilikdən sonra gəldi. Avropa Komissiyası tərəfindən daha çevik hala gətirilən yeni qaydalar, 2035-ci il üçün planlaşdırılan 100% sıfır CO2 emissiya hədəfini dəyişdirir. Tənzimləmənin qüvvəyə minməsi üçün Avropa Parlamentinin təsdiqini tələb edir. Yeni təklifə görə, 2035-ci ilə qədər yeni avtomobillərin işlənmiş qazlardan ümumi CO2 emissiyalarını 2021-ci il səviyyələri ilə müqayisədə 90% azaltması kifayət edəcək. Əvvəlki 100% hədəf elektriksiz avtomobillərin satışını faktiki olaraq qadağan etdi. Komissiya bildirir ki, 90% limit sayəsində hibrid və daxili yanma mühərrikli nəqliyyat vasitələri 2035-ci ildən sonra da bazarda qala bilər.
Qalan 10% emissiya azalmasının Avropada istehsal olunan bioyanacaqların, elektron yanacaqların və aşağı karbonlu poladın istifadəsi ilə kompensasiya ediləcəyi gözlənilir. Bundan əlavə, Avropada istehsal olunan kiçik elektrik avtomobilləri istehsalçılara emissiya hədəflərinə çatmaqda əlavə kreditlər verəcək. Bu addım avtomobil istehsalçılarını Avropada daha əlverişli elektrik modelləri istehsal etməyə təşviq etmək məqsədi daşıyır. Təfərrüatlar hələlik aydın olmasa da, “yaşıl polad”dan istifadə edən istehsalçıların emissiya hədəflərinə çatmaqda əlavə üstünlük qazanacaqları bildirilir. Komissiya vurğulayır ki, istehsalçılar hədəflərə çata bilməsələr, milyardlarla avro məbləğində cərimələrlə üzləşə bilərlər. Digər diqqətəlayiq məqam isə yeni təkliflərdə daxili yanma mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin satışı üçün dəqiq son tarix müəyyən edilməməsidir. Bu o deməkdir ki, bu nəqliyyat vasitələri nəzəri olaraq qeyri-müəyyən müddətə satışda qala bilər.
Təkliflərə həmçinin korporativ nəqliyyat vasitələri parkları üçün daha sərt hədəflər də daxildir. Buna əsasən, Aİ üzv dövlətləri böyük şirkətlərdən 2030-cu ilə qədər yeni avtomobil və yüngül kommersiya nəqliyyat vasitələri alışlarının müəyyən faizinin sıfır emissiyalı olmasını təmin etmələrini tələb edəcəklər. Bu faizin təfərrüatları və “böyük şirkət” anlayışının tərifi hələ açıqlanmayıb. Komissiya hesab edir ki, bu addım elektrikli nəqliyyat vasitələrinin qəbulunu sürətləndirəcək və işlənmiş avtomobil bazarı vasitəsilə fərdi istehlakçılar üçün daha az emissiyalı nəqliyyat vasitələri təmin edəcək. Bu qaydaların gələn ilin əvvəlində üzv dövlətlərə təqdim edildikdən sonra tez bir zamanda qüvvəyə minməsi gözlənilir. Avtomobil sektoru və maraqlı tərəflərlə intensiv müzakirələrdə innovasiya, təmiz mobillik və rəqabətliliyin prioritet olduğunu vurğulayan Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen, Avropanın qlobal təmiz keçiddə liderliyini qorumaq istədiyini bildirib. Komissiyanın rifah və sənaye strategiyası üzrə vitse-prezidenti Stefan Sejourne dəyişiklikləri “Avropa avtomobil sənayesi üçün bir xilas yolu” kimi təsvir etdi. Sejourne, sadələşdirmə, çeviklik, Avropa prioriteti və hədəflənmiş dəstək yolu ilə sənayenin rəqabət qabiliyyətini yenidən qurmağı hədəflədiklərini bildirib.
