Süni intellekt texnologiyalarına yatırılan böyük investisiyalara baxmayaraq, ABŞ-nin əksər iri şirkətlərində bu xərclərin maliyyə nəticələrinə ciddi təsiri görünmür. Apollo Global Management şirkətinin baş iqtisadçısı Torsten Slokun təhlilinə görə, texnologiya nəhənglərindən kənarda süni intellektin gəlirləri və mənfəət marjalarını artırdığına dair hələlik əhəmiyyətli göstəricilər yoxdur.
İqtisadçı araşdırmasında ABŞ-nin S&P 500 indeksinə daxil olan şirkətləri iki qrupa ayırıb. Birinci qrupa Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia və Tesla kimi yeddi böyük texnologiya şirkəti, ikinci qrupa isə indeksdəki qalan 493 şirkət daxil edilib.
Nəticələr göstərir ki, yeddi texnologiya nəhəngində hər əməkdaşa düşən gəlir və mənfəət marjaları artır. Digər 493 şirkətdə isə bu göstəricilər əsasən dəyişməz qalır.
Slokun fikrincə, bu vəziyyət süni intellektin geniş biznes sektorunda hələlik gözlənilən maliyyə nəticələrini vermədiyini göstərir.
Maraqlıdır ki, şirkətlərin süni intellektə yanaşması da dəyişməyə başlayıb. Əvvəllər yeni gəlir imkanları yaradacaq investisiya kimi qiymətləndirilən bu texnologiya indi bəzi müəssisələr üçün əlavə xərc mənbəyinə çevrilir.
Əsas problemlərdən biri süni intellekt modellərinin istifadəsi üçün ödənilən vəsaitdir. Şirkətlər bu sistemlərdən istifadə etdikcə emal olunan məlumatın həcminə uyğun ödəniş edirlər. Bu hesablamalarda istifadə olunan tokenlərə görə xərclər isə genişmiqyaslı tətbiq zamanı arta bilir.
Nəticədə, süni intellekt iş proseslərini sürətləndirsə belə, onun istifadəsinə çəkilən xərclər əldə olunan qənaətin bir hissəsini azalda bilər.
Slok bildirir ki, vençur kapitalı ilə maliyyələşən texnologiya şirkətləri ən güclü süni intellekt modellərinə böyük məbləğlər xərcləməyə hazırdırlar. Ənənəvi bizneslər isə hər zaman bu qədər bahalı sistemlərə ehtiyac duymurlar.
Bu səbəbdən süni intellekt xidmətlərinə tələbatın bütün iqtisadiyyat üzrə eyni sürətlə artacağına zəmanət yoxdur.
Bəs süni intellektin ucuzlaşması vəziyyəti dəyişə bilərmi?
Texnologiyanın inkişafı ilə modellərdən istifadə xərclərinin azalması şirkətlər üçün yeni imkanlar yarada bilər. Lakin iqtisadçı hesab edir ki, daha ucuz süni intellekt avtomatik olaraq daha yüksək gəlir və mənfəət demək deyil.
Onun sözlərinə görə, biznesdə uğur yalnız məlumatların sürətlə emalından və düzgün cavabların tapılmasından asılı deyil. Qərarların qəbulunda risklərin qiymətləndirilməsi, məsuliyyət, etibar, korporativ mədəniyyət və etik məsələlər də mühüm rol oynayır.
Süni intellekt müəyyən tapşırıqları insanlardan daha sürətli və ucuz yerinə yetirə bilər. Amma bu, həmin texnologiyadan istifadə edən şirkətin ümumi maliyyə göstəricilərinin də eyni dərəcədə yaxşılaşacağı anlamına gəlmir.
Slok xüsusilə mühakimə yürütmə bacarığının əhəmiyyətini vurğulayır. Eyni problemə müxtəlif insanların və süni intellekt modellərinin fərqli yanaşması biznes qərarlarının yalnız texniki hesablamalar əsasında verilə bilməyəcəyini göstərir.
Bununla yanaşı, araşdırmanın nəticələri süni intellektin ümumiyyətlə faydasız olduğunu sübut etmir. Təhlil ayrı-ayrı şirkətlərdə əldə olunan qənaəti deyil, böyük şirkətlər qrupunun ümumi maliyyə göstəricilərini qiymətləndirir.
Başqa sözlə, süni intellekt müəyyən sahələrdə məhsuldarlığı artırsa da, bu üstünlüklərin şirkətlərin ümumi gəlirlərinə və mənfəətinə geniş miqyasda təsiri hələ aydın görünmür.
Bu isə süni intellektə investisiya qoyan bizneslər qarşısında əsas sualı gündəmə gətirir: texnologiyanın yaratdığı məhsuldarlıq artımı nə zaman real maliyyə qazancına çevriləcək?
