Avstraliya dəmir filizində tarixi kəşf edib. Avstraliyanın Hamersley bölgəsində yerləşən dünyanın ən böyük məlum dəmir filizi ehtiyatı olan yeni resurs həm ölçüsü, həm də keyfiyyəti ilə diqqət çəkir. Tərkibində 60 faizdən çox dəmir olan ehtiyatın ümumi bazar dəyəri təxminən 6 trilyon dollardır.
Bölgədə mədən hasilatı onilliklər ərzində aparılsa da, bu böyüklükdə ehtiyatın mövcudluğu yalnız son texnoloji irəliləyişlər nəticəsində aşkar edilmişdir. Bu kəşf uzaqdan zondlama, dərin qazma və 3D yeraltı xəritəçəkmə kimi müasir üsullar sayəsində mümkün olmuşdur. Curtin Universitetinin geoloqu doktor Liam Courtney-Davies tədqiqat nəticələrinin dərc edildiyi Proceedings of the National Academy of Sciences jurnalına verdiyi açıqlamada kəşfi “mədən sənayesi üçün köklü transformasiya” kimi qiymətləndirib. Davies bildirdi ki, ehtiyatın ölçüsü və təmizliyi qlobal dəmir filizi qiymətlərinə təsir göstərə və ticarət balansını yenidən formalaşdıra bilər. Açıqlamaya görə, bölgədə 55 milyard metrik ton yüksək keyfiyyətli dəmir filizi var.
Dəmir filizi qiymətləri hazırda 2024-cü ilin oktyabr ayından bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb. Aşağı qiymətlərin xüsusilə tikinti və avtomobil kimi filiz tutumlu sektorlarda xərcləri azaltmaqla iqtisadi canlılıq təmin edə biləcəyi bildirilir. Artıq dünyanın ən böyük dəmir filizi ixracatçısı olan Avstraliya bu yeni resursla qlobal liderliyini daha da möhkəmləndirir. Çin kimi əsas polad istehsalçılarının uzunmüddətli təchizat strategiyalarında Avstraliyanın rolunun daha da artacağı gözlənilir. Çin hazırda dəmir filizi idxalının 65 faizindən çoxunu Avstraliyadan alır. Yeni ehtiyatın beynəlxalq tərəfdaşlar üçün təhlükəsiz və davamlı təchizat zənciri yaradacağı gözlənilir. Həmçinin Braziliya və Afrikada alternativ mənbələrdən asılılığın azaldılması gözlənilir. İnvestisiyalar artmağa başlayır. Sənaye analitikləri ehtiyatın dəyərinin 6 trilyon dollara çatmasının bölgəyə geniş miqyaslı investisiyaları işə salacağını proqnozlaşdırırlar. Yeni dəmir yolu xətləri, filiz emalı müəssisələri və limanın genişləndirilməsi kimi infrastruktur layihələri gündəmdədir. Avstraliya hökuməti və mədən şirkətlərinin yaxın aylarda bu ehtiyatın işlənmə qrafiki və əhatə dairəsi haqqında daha ətraflı məlumat verəcəyi gözlənilir.
Artıq investisiyalar özünü göstərir. Son həftələrdə bölgədə yeni bir mədən əməliyyatı başladı. Çinin Baowu Steel Qrupu (46%) və İngiltərə-Avstraliya mədən nəhəngi Rio Tinto (54%) arasında tərəfdaşlıq əsasında yaradılan obyektin ilkin istehsal gücü ildə 25 milyon metrik ton olacaq. Layihəyə ilkin mərhələdə 2 milyard dollar sərmayə qoyulub. 2025-2027-ci illər arasında bölgəyə ümumilikdə 13 milyard dollarlıq yeni investisiyalar planlaşdırılır.
