Anthropic şirkətinin Claude süni intellekt modeli dərmanların hazırlanması sahəsində yeni nəticələr əldə edib. Şirkətin açıqlamasına görə, Claude biotexnologiya müəssisələri ilə əməkdaşlıq çərçivəsində cəmi bir ay ərzində qida allergiyasının müalicəsi üçün təxminən 35 min antitel variantının layihələndirilməsinə kömək edib. İlkin laboratoriya sınaqlarında bu variantlardan 20-si perspektivli nəticə göstərib.
Anthropic hazırda altı biotexnologiya şirkəti ilə birlikdə süni intellektin dərman hazırlanması prosesini necə sürətləndirə biləcəyini araşdırır. Layihələr qida allergiyasından xərçəngə qədər müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi üçün yeni yanaşmaların hazırlanmasını əhatə edir.
Ən diqqətçəkən nəticələrdən biri Divergence Labs şirkəti ilə əməkdaşlıq zamanı əldə olunub. Tədqiqatçılar qida allergiyasının yaranmasında mühüm rol oynayan IgE adlı antitelin immun hüceyrələrinin səthindən ayrılmasını təmin edən preparat hazırlamağa çalışırlar.
Mövcud müalicə üsullarından fərqli olaraq, yeni yanaşma yalnız qandakı IgE-ni neytrallaşdırmağı deyil, onun immun hüceyrələrinin səthindən uzaqlaşdırılmasını hədəfləyir.
Claude tədqiqat planının hazırlanmasına kömək edib və bir ay ərzində təxminən 35 min antitel variantı yaradıb. Laboratoriya sınaqlarında onların 20-sinin IgE-ni immun hüceyrələrindən ayıra bildiyi müəyyənləşdirilib. Üç variant isə ilkin nəticələrə əsasən, müqayisə üçün istifadə edilən standart preparatdan daha güclü təsir göstərib.
Tədqiqatçılar növbəti mərhələdə bu xüsusiyyəti IgE ilə güclü birləşmə qabiliyyəti ilə birləşdirməyi planlaşdırırlar.
Claude-un köməyi ilə xərçəng müalicəsi sahəsində də nəticələr əldə olunub. Generate Biomedicines şirkəti süni intellektdən CAR-T hüceyrə terapiyasında istifadə edilən komponentin hazırlanması üçün yararlanıb.
CAR-T terapiyası xəstənin immun hüceyrələrinin xərçəng hüceyrələrini tanıması və məhv etməsi üçün dəyişdirilməsinə əsaslanır.
Claude Code-un köməyi ilə hazırlanmış komponentlərdən biri standart variantdan 70 faiz qısa olub. Bununla belə, həmin komponent immun hüceyrələrinin xərçəng hüceyrələrini tanıyan reseptorları 10 dəfə daha çox istehsal etməsinə imkan yaradıb.
Laboratoriya sınaqlarında bu hüceyrələrin şiş hüceyrələrini daha effektiv məhv etdiyi və daha uzun müddət aktiv qaldığı müşahidə olunub.
Digər tərəfdən, BigHat Biosciences şirkəti Claude-dan iki potensial dərman molekulunun təkmilləşdirilməsi üçün istifadə edib. Sınaqdan keçirilən 1010 variant arasından seçilən ən yaxşı nümunələr hədəf molekullara ilkin versiyalardan 10 dəfədən çox güclü bağlanıb. Bəzi variantlarda daha yüksək sabitlik və molekulların bir-birinə yapışaraq toplanmasına daha az meyillilik də qeydə alınıb.
Süni intellekt yalnız yeni dərman molekullarının hazırlanmasında deyil, sənədləşmə proseslərində də tətbiq olunub.
Enveda şirkətində Claude 1061 səhifəlik istehsalat sənədlərini təhlil edib. Sistem mütəxəssislərin daha əvvəl müəyyənləşdirdiyi 11 problemin hamısını aşkarlayıb və əlavə yeddi uyğunsuzluq müəyyən edib.
Nəticədə sənədlərin insan tərəfindən yoxlanılmasına sərf olunan vaxt 25 saatdan üç saata enib. Bu isə təxminən 89 faizlik azalma deməkdir.
Bristol Myers Squibb şirkəti də Claude-dan erkən mərhələli klinik sınaq planlarının təhlilində istifadə edir. Əvvəllər bir neçə gün tələb edən bəzi qiymətləndirmələrin süni intellekt vasitəsilə bir sorğu əsasında aparıldığı bildirilir.
Anthropic biotexnologiya şirkətləri ilə əməkdaşlıqdan əlavə, öz dərman tədqiqatlarını da inkişaf etdirir. Şirkət Mithril Medicine-i satın aldıqdan sonra əzələ distrofiyasının iki nadir formasına qarşı müalicə üsullarının hazırlanmasına başlayıb.
Bu layihədə Claude 11 xarici laboratoriya ilə işin əlaqələndirilməsi, müqavilələrin hazırlanması və eksperimentlərin planlaşdırılması üçün istifadə olunur.
Anthropic-in məlumatına görə, proqram 18 aydan az müddətdə ilkin ideyadan siçanlar üzərində ümidverici nəticələr mərhələsinə çatıb. Sonrakı tədqiqatlar uğurlu olarsa, dərman namizədlərindən biri 2028-ci ilin sonunda insanlar üzərində klinik sınaqlara hazır ola bilər.
Şirkət hesab edir ki, süni intellekt dərmanların hazırlanmasının yalnız molekul layihələndirməsi mərhələsini deyil, laboratoriya araşdırmalarını, istehsalat sənədləşməsini və klinik sınaqların planlaşdırılmasını da sürətləndirə bilər.
Bununla belə, təqdim olunan nəticələrin əksəriyyəti hələ klinikayaqədərki mərhələdədir. Claude-un köməyi ilə hazırlanmış antitel və digər müalicə namizədlərinin insanlar üçün təhlükəsiz və effektiv olduğu hələ sübut edilməyib.
Beləliklə, Anthropic-in açıqladığı nəticələr süni intellektin dərman tədqiqatlarında mühüm potensiala malik olduğunu göstərsə də, bu texnologiya ilə hazırlanmış müalicələrin praktik tibbdə istifadəsi üçün əlavə laboratoriya araşdırmaları və klinik sınaqlar tələb olunur.
