Elektromobillərlə bağlı inqilabın gözlənilməz nəticələrinə dair qəribə xəbərlər və araşdırmalar ortaya çıxmağa davam edir. The Telegraph resursuna danışan ekspertlər və mühəndislər qrupu, elektromobillərin istifadənin artmasının bəzi yerlərdə təxmin etmədiyimiz problemlərə səbəb olacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Hətta xüsusilə köhnə avtomobil parkinqlərinin ağır çəkili elektromobillər altında çökə biləcəyini bildirib.
İnşaat mühəndisi və parkinq üzrə məsləhətçi Chris Waples deyir:
“Mən çox panikaya düşmək istəmirəm, lakin pis vəziyyətdə olan bəzi köhnə avtomobil parkları mütləq çökmək potensialı daşıyırlar. Sahibkarlar binanın maksimum yüklənməsindən xəbərdar olmalı, dayanıqlılıq baxımından qiymətləndirməli və çəkini məhdudlaşdırmaqla bağlı daim diqqətli olmalıdırlar.”
Bütün bu tədqiqatlar isə ötən gün Nyu-Yorkda parkinq binasının çökməsi ilə ortaya çıxıb. 1 insanın ölümünə, 5 kişinin yaralanmasına və ciddi xərclərə səbəb olan binada ciddi dəyərləndirmə aparılıb. Bildiyimiz kimi, elektromobillərin sayı dayanmadan artır və nəinki binalar, körpülər belə bəzən əlavə yüklənmədən əziyyət çəkə bilirlər. Digər bir problem isə parkinq yerlərinin son illərdə şarj stansiyalarına çevrilməsidir. Uyğun olaraq binalarda spesifik bir bölgədə yerləşən ağır çəkili elektromobillər vahid nöqtəyə düşən yüklənməni də artırırlar.
Tutalım, Böyük Britaniya timsalında beton döşəmələri parkinq binaları üçün yük həddini 2,5 kN/m2-dən 3 kN/m2-ə çıxarmaq məsləhət görülür. Lakin bunun da dəyəri xeyli yüksək qiymətlərə başa gəlir. Böyük Britaniyanın əksər avtomobil parkları 1960-cı illərə təsadüf edir. Bu o deməkdir ki, bu gün mövcud olan avtomobil parklarının bəzilərinin hətta 60 yaşı var. 1960-cı illərdə ən çox satılan avtomobillər Austin/Morris 1100, Ford Cortina və Mini idi. Orijinal Mini Mark 1 modelinin boş çəkisi təxminən 589 kq idi. 2023 Mini Cooper elektromobilinin çəkisi 1426 kq-dır. Ford Cortina modelinin çəkisi 766 kq, Mach-E isə 1958 kq idi.
Tesla Model Y hazırda İngiltərədə ən çox satılan elektrik avtomobilidir və onun Long Range versiyası 1979 kq ağırlığındadır. Məsələn, ABŞ-ın da körpülərlə bağlı problemi var. Amerika Yol və Nəqliyyat İnşaatçıları Assosiasiyasının məlumatına görə, Birləşmiş Ştatlarda körpülərin üçdə birindən çoxunun təmirə ehtiyacı var və 43 mindən çox körpü “struktur cəhətdən qeyri-qənaətbəxş” kimi təsnif edilir. Amerikada ən ağır avtomobillərdən olan 4 tonluq GMC Hummer EV modelinin 5 ədədi bir araya gəldikdə 14-17 avtomobillik bir çəkiyə bərabər gəlir. Elektrikli avtomobil infrastrukturu üçün ayrılan 15 milyard dollardan əlavə, körpünün təmiri və dəyişdirilməsi üçün 40 milyard dollar ayrılıb.
Azərbaycanda isə bu problemi dərd eləmək üçün çox tezdir. Nəticədə nə yetərli sayda elektromobil, nə yetərli sayda parkinq binası, nə də danışa biləcəyimiz potensial bir elektromobil əsaslı nəqliyyat infrastrukturu ən azından gündəmin mövzusu deyil.
