NASA Marsdakı gələcək missiyalar üçün yeni nəsil rabitə və naviqasiya şəbəkəsinin hazırlanmasını Ceff Bezosun Blue Origin şirkətinə həvalə edib. Müqavilənin maksimum dəyəri təxminən 700 milyon dollar təşkil edir və layihə Marsda uzunmüddətli tədqiqatlar üçün xüsusi kommunikasiya infrastrukturunun yaradılmasını nəzərdə tutur.
Mars Telecommunications Network adlanan sistem həm hazırkı, həm də gələcək Mars missiyalarına yüksək sürətli və etibarlı rabitə təqdim edəcək. Mars orbitində yerləşdiriləcək xüsusi telekommunikasiya aparatı planetin səthində və orbitində fəaliyyət göstərən missiyalardan elmi məlumatları, yüksək keyfiyyətli görüntüləri, naviqasiya məlumatlarını və digər vacib informasiyanı ötürəcək.
Müqaviləyə əsasən, Blue Origin təkcə kosmik aparatı hazırlamayacaq. Şirkət sistemin layihələndirilməsi, hazırlanması, inteqrasiyası, kosmosa buraxılması və sonrakı istismarına da cavabdeh olacaq. NASA Mars Telecommunications Network-un 2030-cu ildən gec olmayaraq Marsda fəaliyyətə başlamasını planlaşdırır.
Blue Origin isə artıq Mars Telecommunications Orbiter-in hansı platforma üzərində hazırlanacağını təsdiqləyib. Yeni aparat şirkətin Blue Ring kosmik platforması əsasında qurulacaq və hazırda ABŞ-də, Alabama ştatının Hantsvill şəhərində istehsal olunur.
Blue Ring müxtəlif kosmik missiyalar üçün hazırlanmış çoxməqsədli platformadır. O, günəş enerjisi ilə işləyən elektrik və kimyəvi hərəkət sistemlərini birləşdirən hibrid mühərrik quruluşundan istifadə edir. Platforma konfiqurasiyadan asılı olaraq 4000 kq-dan çox faydalı yük daşıya, həmçinin orbitdə məlumatların saxlanması və emalı kimi xidmətlər göstərə bilir. Mars üçün hazırlanan versiyada isə əsas diqqət yüksək sürətli rabitəyə yönəldiləcək.
NASA Blue Origin-dən yüksək performanslı Mars telekommunikasiya orbital aparatını ən gec 31 dekabr 2028-ci ilə qədər təhvil verməsini tələb edir. Bununla şirkətin sistemi Marsa göndərməsi və 2030-cu ilə qədər əməliyyatlara hazır vəziyyətə gətirməsi üçün vaxt qalacaq.
Layihə Blue Origin-in yalnız raket istehsalçısı və kosmosa buraxılış şirkəti olmaqdan daha geniş kosmik infrastruktur biznesinə keçmək strategiyasına da uyğun gəlir. Şirkət Blue Ring ilə yanaşı, 2026-cı ilin əvvəlində TeraWave adlı peyk rabitə şəbəkəsini də təqdim edib. TeraWave-in aşağı və orta Yer orbitində yerləşdiriləcək ümumilikdə 5408 peykdən ibarət olması planlaşdırılır.
Mars Telecommunications Network NASA üçün də mühüm dəyişiklikdir. Marsda hazırda fəaliyyət göstərən orbital aparatlar elmi missiyalarla yanaşı rabitə retranslyatoru rolunu da oynayır. Yeni sistem isə əvvəldən məhz yüksək tutumlu rabitə və naviqasiya infrastrukturu kimi hazırlanacaq. NASA gələcəkdə robotların və insanların Marsda fəaliyyətinin artması ilə ötürüləcək məlumatların həcminin də əhəmiyyətli dərəcədə yüksələcəyini gözləyir.
Beləliklə, Blue Origin-in yeni layihəsi Marsa daha bir kosmik aparat göndərməkdən daha böyük məqsəd daşıyır. NASA gələcək Mars missiyalarının Yer ilə əlaqəsini təmin edəcək xüsusi rabitə infrastrukturu yaratmağa başlayır və bunun ilk böyük mərhələsini Blue Origin həyata keçirəcək.
