Müasir dövrün ən vacib problemlərindən biri də yaddaş həllərinə olan tələbin yüksək templə artmasıdır. Hər il çox sayda yaddaş qurğusu istehsal edilsə də xüsusilə texnoloji şirkətlərin yaddaş ehtiyatı tələbi qatlanaraq artır. Belə ki, Financial Times tərəfindən onlarla şirkət və dövlət qurumu arasında geniş miqyaslı sorğu aparılıb. Nəticədə çox maraqlı faktlar ortaya çıxıb. Amazon və Microsoft kimi şirkətlər, eləcə də banklar, polis və dövlət qurumları hər il milyonlarla sərt diski və SSD yaddaş həllərini silmək əvəzinə məhv edirlər. Onlarla belə şirkət və dövlət qurumunun bu addımı atmaqda əsas səbəbi məlumat sızıntısından qorunmağın başqa yolu olmadığı kimi göstərilir.
Dünyada 70 milyona yaxın server və 23.000-dən çox məlumat mərkəzinin olduğunu nəzərə alsaq qəribə faktlar ortaya çıxır
Statistikaya görə hər birində onlarla, yüzlərlə yaddaş qurğusu olan 70 milyona yaxın server var. Şirkətlər isə hər 3-5 ildən bir öz texnologiyalarını təkmilləşdirdikdə köhnəlmiş yaddaş qurğularını istifadədən çıxarırlar. Bu zaman SSD və əsasən sərt diskləri məhv edirlər. Nəticədə həmin qurğular təkrar istifadəyə göndərilmir. Hətta “Techbuyer” şirkətindən Mick Payne, Londonda kredit kartlarının hazırlanması ilə məşğul olan anonim şirkətə minlərlə istifadədən çıxarılmış yaddaş qurğusu üçün 6 rəqəmli məbləğ təklif etdiyini bildirib. Lakin həmin boş, istifadədən çıxarılmış yaddaş qurğuları heç cür satılmayıb.
Microsoft və Amazon kimi nəhəng şirkətlərin sözçüləri bu mövzu ilə bağlı aparılan araşdırmada demək olar ortaq, dəqiq bir cavab veriblər. Həmin cavab isə “müştərilərin məlumat təhlükəsizliyi önəmlidir və ən xırda bir sızıntı belə bizim üçün böyük bir risk amili daşıyır” şəklində olub.
Avropa Birliyi hər iclasında texnoloji məhsulların ekoloji çirklənməyə səbəb olduğu və yenidən istifadənin vacib olduğu kimi fikirlər irəli sürür. Lakin hər il minlərlə ton yaddaş qurğusunun məhz bu tip səbəblərdən məhv edilməsi, deyəsən hələ diqqət çəkməyib. Qeyd edilənə görə məhv edilən yaddaş qurğularının 90%-dən çox hissəsi hələ işlək vəziyyətdə olub. Xüsusilə sərt disklər Neodim, Palladium, Nikel kimi qiymətli metalları özündə birləşdirir. Avropa Komissiyasından Felice Alfieri, məlumat təhlükəsizliyi cəhətdən yaddaş qurğularının dəqiqliklə təmizlənərək təkrar emala göndərilməsində heç bir problemin olmadığını bildirir.
Lakin şirkətlərə ən xırda məlumat itkisi cərimələrlə birlikdə milyonlarla dollara başa gəldiyindən təkrar emala indiyə qədər çox müsbət yanaşmayıblar. Nəticədə texnologiyanın ekoloji çirklənmə yaratdığının söylənməsi, lakin dövlətlərin məlumat təhlükəsizliyi üçün şirkətləri cərimələyərək ekoloji çirklənməyə dolayı yolla təsir etməsi də ayrı bir müzakirə mövzusudur.
