Marsda suyun olub-olmaması ilə bağlı davam edən müzakirələrdə yeni məlumatlar ortaya çıxıb. Cambridge Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan araşdırmada alimlər Mars buz təbəqələrinin topologiyasını araşdırıb və Yerdəki buzaltı göllərə uyğun gələn sübutlar tapıblar.
Marsın uzaq keçmişində isti və nəm coğrafiyaya sahib olduğunu göstərən dəlillər çoxdur. Lakin bu gün səthə yaxın hər hansı suyun mövcudluğuna rast gəlinmir. Belə ki, alimlər marsın cənub qütbündə yer altında 1.5 km buz kütləsinin altında təqribi 20 km genişliyində göl təbəqəsi olduğunu təxmin edirlər. Təqribi temperatur -68 °C olsa da, suyun donma nöqtəsini aşağı salan yüksək duz tərkibi və təzyiq sayəsində göllər maye şəklində qalmalıdır. Əgər Mars hələ də vulkanik olaraq aktivdirsə, geotermal istiliyin suyu maye şəklində saxlaması da mümkün olmalıdır.
Müzakirələr son bir neçə il ərzində davam edir. Bir neçə tədqiqat parlaq radar ləkələrinin donmuş gillər və dəmirlə zəngin vulkanik düzənliklər kimi başqa şeylər tərəfindən yarana biləcəyini ortaya qoyur. Beləliklə, yeni araşdırma üçün tədqiqatçılar ideyanı radardan başqa fərqli dəlillərlə araşdırmalıdırlar.
Mars buzlaqlarını öyrənmək üçün tədqiqatçılar NASA-nın lazerlərdən istifadə edərək səthdəki nöqtələrin hündürlüyünü ölçən Mars Global Surveyor peykindən alınan məlumatları araşdırdılar. Onlar ətrafdakı buzun üstündə və altında bir neçə metr fərqlə 10 ilə 15 km (6,2 ilə 9,3 mil) arasında uzanan, həm çökəklik, həm də yüksəklik ərazini ehtiva edən geniş miqyaslı dalğalanma izləri aşkarlayıblar.
Tədqiqatın aparıcı tədqiqatçısı professor Neil Arnold deyir
Yeni topoqrafik sübutların, kompüter modelimizin nəticələrinin və radar məlumatlarının birləşməsi bu gün Marsda ən azı bir buzaltı gölün mövcud olması ehtimalını artırır və Mars hələ də geotermal cəhətdən aktiv olmalıdır.
Digər kosmik gəmilərdən və alətlərdən əlavə müşahidələr sirri daha çox işıqlandırmağa kömək edəcək və nəticədə bu, Marsa gələcək insan missiyaları üçün mühüm mənbə ola bilər. Düşüncələrini şərhdə bizimlə bölüşməyi unutmayın!
