Süni intellektdəki partlayış və robototexnika sahəsindəki əhəmiyyətli irəliləyişlər, bir vaxtlar elmi fantastika hesab edilən humanoid robotların gözlədiyimizdən daha sürətli reallığa çevrilməsinin yolunu açıb. Evlərdə və ya fabriklərdə istifadə üçün humanoid robotların bu gün cəmi bir neçə il sonraya təsadüf edir. Əlbəttə ki, bu irəliləyişin hərbi komponenti də var. Həqiqətən də, ordular tərəfindən istifadə üçün humanoid robot layihələri artıq ortaya çıxmağa başlayır. Bu sahədə ən iddialı şirkətlərdən biri olan ABŞ-da yerləşən Foundation şirkəti 2027-ci ilə qədər 50 min robot əsgər hazırlayacaq.
Foundation 2027-ci ilin sonuna qədər 50.000 döyüşə hazır humanoid robot istehsal etmək məqsədini açıqlayıb. Şirkətin baş direktoru Sankaet Pathakın 16 dekabrda Forbes jurnalına verdiyi müsahibədə açıqladığı bu hədəf, əvvəllər qeyd olunan 2026-cı ilə qədər 10.000 robot planını xeyli üstələyir. Pathakın sözlərinə görə, şirkət 2025-ci ildə 40.000 robot istehsal etməyi, 2026-cı ildə bu rəqəmi 10.000-ə çatdırmağı və 2027-ci ildə 40.000 ilə 50.000 arasında çatdırmağı planlaşdırır. Pathak bu zaman xəttinin olduqca iddialı olduğunu etiraf etsə də, məqsədə çatma ehtimalının sıfır olmadığını xüsusi olaraq vurğulayır.
Şirkətin planlarının mərkəzində Phantom MK-1 adlı humanoid robot dayanır. Təxminən 1,75 metr hündürlüyündə və 80 kiloqram ağırlığında olan bu robot kəşfiyyat, bomba zərərsizləşdirmə, lojistik dəstək və birbaşa döyüş ssenariləri üçün nəzərdə tutulub. Şirkət bildirir ki, Phantom MK-1 hərbi əməliyyatlarda insan əsgərlərinin üzləşdiyi riskləri azaltmağı hədəfləyir. Şirkət artıq bu mövzuda əhəmiyyətli addımlar atıb. Məlumdur ki, şirkət artıq ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri, Donanma və Ordu ilə lojistik və texniki xidmətə yönəlmiş müqavilələr imzalayıb. Belə ki, Şirkət robotlarını birbaşa satmaq əvəzinə, onları ildə təxminən 100.000 dollara başa gələn lizinq modeli vasitəsilə təklif etməyi planlaşdırır. Pathakın sözlərinə görə, şirkətin uğur qazanması üçün yüzlərlə müştəriyə ehtiyacı yoxdur; bir neçə irimiqyaslı, uzunmüddətli müqavilə yüz milyonlarla dollar müntəzəm illik gəlir əldə edə bilər. Şirkət hədəf istehsal həcminə çatarsa, nəzəri olaraq 50.000 robotun lizinqi illik təxminən 5 milyard dollar gəlir deməkdir.
Cəmi üç il ərzində sahədə qüsursuz işləyəcək 50.000 robot istehsal edib-etməyəcəyi mübahisəli olsa da, bu son açıqlamalarla işarə edilən transformasiya olduqca aydındır. Robotları silahlandırmaq üçün konkret addımlar atılır. Buna baxmayaraq, Boston Dynamics, Agility Robotics və Unitree kimi aparıcı robototexnika şirkətləri 2022-ci ildə robotları silahlandırmamaq barədə ictimai öhdəlik imzalayaraq silahlı robotlarla əlaqəli ciddi etik risklər barədə xəbərdarlıq etdilər. Lakin, bu gün çatdığımız nöqtədə bu öhdəlik yerinə yetirilməmiş kimi görünür. Foundation-dan fərqli olaraq, bu şirkətlər hazırda robot əsgərləri üzərində işləmirlər, lakin sektordakı ümumi tendensiyaya baxdıqda, onların da oxşar bir yola qədəm qoyması qaçılmaz görünür. Xatırladaq ki, Google və OpenAI əvvəllər süni intellektlə bağlı oxşar öhdəliklər götürmüşdülər, lakin sonradan bu vədlərdən uzaqlaşdılar. Hər iki şirkət bu yaxınlarda süni intellektlərinin bu cür texnologiyalarda istifadəsinə yol açan dəyişikliklər etdi.
