Superkompüterlər müasir dünyamızın olmasa-olmaz deyə biləcəyimiz vacib avadanlıqlarından biridir. Dəyəri sadə bir kompüterin minlərlə qatı olaraq hesablanan kompüterlər yüksək emal gücü ilə fərqlənir. Son vaxtlara qədər superkompüterlər arasında lider olan ölkə Yaponiya idi. Yaponiya bunu Fugaku kimi adlandırılmış superkompüterə borcludur. Riken elmi tədqiqatlar institunun (R-CCS) dəstəyi ilə hazırlanmış Fugaku, illərdir 442 petaflopsluq performansı ilə liderliyini qoruyur. Bu vaxta qədər reytinq siyahılarında üçüncü yerdə olan Finlandiyaya məxsus LUMI sistemi, 151 petaflos gücü ilə ikinci sıranı zəbt etmişdi. Lakin Amerika birləşmiş ştatlarının hazırladığı yeni superkompüter göstərdiyi çox ciddi nəticələri ilə birinciliyi nəhayət ələ alır. Söhbət, başlıqdan da gördüyünüz qədərilə Frontier superkompüteri ilə bağlıdır.
Frontier superkompüteri nəyə qadirdir?
Frontier superkompüterini möhtəşəm edən ilk nüans onun inanılmaz yüksək emal gücüdür. Yaponiyanın Fugaku superkompüterinin 442 petaflops emal gücü ilə müqayisədə, Frontier superkompüteri bu rəqəmi petaflopsdan exaplops səviyyəsinə çıxardır. Frontier nə az, nə çox tam olaraq 8.730.112 nüvə hesabına 1.1 exaflops emal gücünə çatmağı bacarıb. Oak Ridge Milli Laboratoriyası (ORNL) tərəfindən inkişaf etdirilir. Üçüncü nəsil AMD EPYC prossesorları və Hewlet Packard Enterprise Cray EX235 arxitekturası üzərinə qurulub.
Vatt başına düşən performans reytinqində də superkompüterlər arasında Frontier liderliyi özünə götürüb. Vatt/Performans şəklində nəzərdə tutulan şey, əslində çipset və prosessorların hamısında ölçülə bilən bir dəyərdir. Sistemin 1 vatt enerji sərf edərək nə qədər performans verdiyini ortaya qoymaq üçün hesablanır. Belə ki, Frontier superkompüteri vatt başına düşən 52,23 gigaflops performans verir. ORNL labaratoriyasının direktoru Thomas Zacharia bazar günü keçirilmiş mətbuat toplantısında, “Dünyanın ən sürətli superkompüterinin eyni zamanda enerji sərfiyyatı cəhətdən də ən yaxşısı olması təəccübləndiricidir” deyə öz fikrini ifadə edib.
Beləliklə, Amerikaya məxsus superkompüterlər siyahıda birinci, dördüncü, beşinci, yeddinci və səkkizinci yerləri bölüşür. İlk onluqda ən güclü superkompüterlərin demək olar yarısında AMD istehsal prosessorların varlığı müşahidə edilir. Sonda qeyd etmək lazımdır ki, bu ilin sonuna qədər Çin bu siyahını öz xeyrinə dəyişə bilər. Gözlər 1.3 exaflops performans verməsi ehtimal edilən Tianhe-3 superkompüterinə yönəlib. Exaflops səviyyəsinə çatdığımıza görə, gələcək üçün əsas hədəf zettaflops səviyyəsidir.
