NASA, Yeni skafandrlar hazırlamaq üçün on ildən çox işlədikdən sonra bunun əvəzinə iki özəl şirkə Axiom Space və Collins Aerospace-dən skafandr xidmətləri alacağını bildirib. Bu şirkətlərin hər biri NASA-nın üzərində işlədiyi texnologiyalardan istifadə edə biləcək. Bunlar NASA-nın onilliklər ərzində ilk yeni skafandrları olacaq. NASA-nın Johnson Kosmik Mərkəzinin direktoru Vanessa Wyche mətbuat konfransı zamanı “Əvvəlki kostyum 40 ildir yaxşılaşdırılaraq istifadədə olub” deyə qeyd edib.
Hər iki şirkət Artemidanın Aya apardığı missiyalar və Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan kənar nəqliyyat fəaliyyətləri üçün davamlı texniki xidmət də daxil olmaqla skafandr xidmətləri göstərmək hüququ qazanıblar. Müqavilə, bütün tapşırıq sifarişləri üçün 3,5 milyard dollarlıq büdcəyə malikdir. NASA-nın skafandrlar üçün bəzi tələbləri olacaq, lakin ümumi dizayn qərarı şirkətlərə həvalə ediləcək. Bu, agentliyin özəl şirkətlərə NASA-nın və özəl müştərilərin ehtiyaclarını ödəyəcək skafandrları yaratmaq və dizayn etmək azadlığı vermək məqsədinin bir hissəsidir. Bununla belə, əsas tələb bütün ölçülərdə astronavtları yerləşə biləcəyi unikal dizayndır.
Skafandr hazırlamaq üçün qalib olan şirkətlər nə iş görəcək?
Axiom Space şirkəti indi Ayın səthində tozlu mühitdə də fəaliyyət göstərməli olan skafandr layihəsini işləmək üçün əlavə 300 işçi işə götürə bilər. Axiom-un tərəfdaşlarına KBR, Air-Lock, David Clark Company və Paragon Space Development Corporation daxildir. Skafandrlar hazırlanması ilə bağlı digər qalib ILC Dover və Oceaneering-in daxil olduğu komandaya rəhbərlik edəcək Collins Aerospace oldu. Collins-in şəxsi kosmik stansiyası olmadığından, öz kostyumlarını aşağı Yer orbitində qurmağı planlaşdıran digər şirkətlərə təklif etməyi planlaşdırır. Şirkətlər bu fürsət üçün bir çox digər şirkləri geridə qoyublar. Blue Origin, Honeywell Aerospace, Leidos, Sierra Space və SpaceX də digər namizədlər arasında idi.
Yeni kostyumlara uzun bir yol
NASA son 14 il ərzində yeni nəsil skafandrlar hazırlanması üçün bir neçə fərqli proqram həyata keçirmişdir. Bu müddət ərzində NASA müxtəlif skafandrların yaradılması səylərinə 420 milyon dollar xərcləyib. Lakin bu effektiv nəticə verməyib. Keçən ilin əvvəlinə qədər NASA-nın mövcud planı p “xEMU” kostyumunu yaratmaq və sonra əlavə kostyumların istehsalı üçün müqavilə imzalamaq idi. NASA-nın hazırkı qrafikində isə 2025-ci ildə Aya iki astronavt endirən Artemis III missiyası var. Yeni skafandrlar o vaxt gəldikdə aktiv istifadə edilə bilər.
Kosmosla bağlı xəbərləri sevirsinizsə, “Aya çatdırılma təklif edən şirkətlər” xəbərini oxuya bilərsiniz.
