“Azərbaycan Dəmir Yollarının” 8 sentyabrda başlatdığı və 12 oktyabrda yekunlaşan tenderi üzərindən yayımlanan xəbərləri bəlkə də çoxlarınız görmüsünüz. Əgər mövzunun nədən getdiyi barədə xəbərdar deyilsinizsə,“AZƏRBAYCAN DƏMİR YOLLARI” QAPALI SƏHMDAR CƏMİYYƏTİ “İKT təhlükəsizlik məhsulları və lisenziyalarının yenilənməsinin satın alınması”, “Müvafiq stansiyaların naqilsiz internet ilə təmin edilməsinin satın alınması”, “İKT avadanlıqlarının satın alınması” , “Microsoft” məhsullarının satın alınması” və “İKT avadanlıqlarının lisenziyalarının yenilənməsinin satın alınması” ilə bağlı tenderləri yekunlaşdırmışdı.
Bu istiqamətdə SMARTIT MMC, B2B GROUP MMC, İNFİNİTECH MMC, o cümlədən BUZ TECH MMC tenderlərin qalibi olan şirkətlər kimi Azərbaycan Dəmir Yollarının Rəqəmsallaşdırma həlləri üçün uyğun istiqamətlərdə məhsul və ya xidmət təklif etdilər. SMARTIT MMC ilə 4 milyon 307 min manatlıq, B2B GROUP MMC ilə 985 min manatlıq, İNFİNİTECH MMC ilə 1 milyon 67 min manatlıq və BUZ TECH MMC ilə 1 milyon 731 min manatlıq müqavilə imzalandı.
Səthi olaraq bəhsi keçən məlumatlarda 360 ədəd noutbukun və aksesuarlarının satın alınması, stansiyaların naqilsiz internet ilə təmin edilməsi, İKT təhlükəsizlik məhsullarının və lisenziyaların yenilənməsi, Microsoft şirkətinin Windows 11 Pro və Office 365 həllərinin alışı, o cümlədən 4200 əməkdaşın noutbukun və kompyuterin proqram təminatı və lisenziyaları yenilənməsi kimi detallardan bəhs edilmişdi.
Əvvəlcə bəzi mənbələr biraz diqqət çəkməsi baxımından və ya xəta ilə mövzuya yanaşsa da, həmçinin bəzi mənbələr müəyyən istehza ilə qurumun tenderlərini tənqid etdi. Eyni zamanda bəzi mənbələr də elə məhz səthi olaraq mövzuya toxundu. Lakin əslində, Azərbaycan Dəmir Yollarının Rəqəmsallaşdırılması üzrə layihə özlüyündə bir çox kompleks amili cəmləyirdi. Elə isə, gəlin biraz elan edilən tenderin dərinliklərinə enək və bəzi hesablamalar aparaq.
İctimaiyyətə açıq E-Tender hesabatında görə Azərbaycan Dəmir Yollarının Rəqəmsallaşdırma xərclərinə nə kimi detallar daxildir?
İctimaiyyətə açıq tenderə daxil olduqda bayaq da qeyd ediliyi kimi 5 fərqli tender görülür. Onlardan ilk diqqət çəkəni xüsusilə, noutbuk və aksesuarlarının satın alınması ilə əlaqədar olan İNFİNİTECH ilə bağlanmış müqavilədir. İNFİNİTECH şirkətinin vendorları arasında HP, Lenovo, Microsoft, Cısco, Acer, böyük bir ehtimalla Dell də daxil olmaqla və.s kimi vacib brendlər yer alır. Hansı ki, bu detal bizim üçün əhəmiyyətlidir. “İKT avadanlıqlarının satın alınması” üzrə tenderə daxil olduqda ön sırada qarşımıza marka və modeli göstərilməsə də texniki xüsusiyyətləri nəzərən qeyd olunmuş kompüter məhsulları çıxır. Hansı ki, bu texniki xüsusiyyətləri birbaşa axtarış etdikdə ən güclü parametrləri özündə birləşdirən Intel Core i9-13950HX vPro və NVIDIA GeForce RTX 4090 Laptop GPU kombinasiyalı 17 düymlük 25 ədəd, 16 düymlük 20 ədəd noutbukun Dell Precision 7780 seriyasına uyğun olduğunu görürük.
Paralel olaraq digər avadanlıqların texniki parametlərini axtarış etdikdə yenə Dell brendinin spesifik parametlərinə uyğun Dell Latitude, Dell Vostro, Dell XPS 13 Plus kimi noutbukların alındığını görürük. Amerika istinadən bazar qiymətlərini araşdırdıqda 25 ədəd olmaqla Dell Latitude 13-7320 modelini ~2.433,43$-dan, 110 ədəd olmaqla Dell Vostro 14-3430 modelini ~849$-dan, 30 ədəd olmaqla Dell Latitude 14-7440 modelini ~2.229$-dan, 25 ədəd olmaqla Dell Precision 7780 17 düym modelini ~5.565$-dan, 20 ədəd olmaqla Dell Precision 7780 16 düym modelini ~5.500$-dan və son olaraq 30 ədəd olmaqla Dell XPS 13 Plus modelini ~1.549$-dan hesablasaq sadəcə bu avadanlıqarın ümumi dəyərinin toplam 516.790,75$ olduğunu görürük. Lakin nəzərə alınacaq bir detal var ki, tenderin qalibi olan şirkət bütün bu avadanlıqları Amerika qiymətinə təklif edə bilməz. Hələ bu qədər yüksək sayda məhsuldan söhbət gedirsə, bir çox faktorun təsiri ilə yekun qiymətin 516.790,75$ ekvivalenti kimi 878.543 manatdan nə qədər yüksək olacağı aydın məsələdir.
Üstəlik tək bu tender üzrə siyahı noutbuklarla bitmir. Məsələn, yenə parametlərinə görə təyin edilmiş Dell 27 Monitor – P2722H modeli vendorun rəsmi saytı üzərində 259$ üzərindən hesablanmaqla 75 ədədi 19.425$, Dell UltraSharp 34 Curved USB-C Hub Monitor – U3423WE modelinin 10 ədəd 744$ üzərindən hesablanmaqla 7.444$ kimi dəyərlərə çatmağı bacarır. Məsələn, dəyəri yenə qeydlər üzərində araşdırma etdikdə 2 Km uzunluq üçün toplam 299$ olan fiber optik kabel də bura daxildir. Hələ, 120 ədəd fərdi kompüter bölməsi daxilindəki təqribi 250-280$-lıq 24 düymlük böyük bir ehtimalla Dell UltraSharp 24 Monitor, üstəlik 13th Gen Intel Core i5-13600T prosessoruna əsaslanan eyni saylı fərdi kompüter yekun məbləği ciddi səviyyədə artırır. Nəzərə alsaq ki, bu prosessorun qiyməti təqribi 250-300$ səviyyələrində dəyişir.
Biraz da ən böyük müqavilə büdcəsinə sahib SMARTIT MMC haqqında danışaq. Xüsusilə, müxtəlif ölkələrdə, dövlət və özəl sektorlar da daxil olmaqla fərqli sənaye sahələrində inkişaf etmiş təhlükəsizliklə bağlı kritik həllər təklif edir. Şirkət şəbəkə perimetrinin, məlumatların və proqramların qorunmasını təmini və kiber insidentlər kimi hallardan mühafizə bura daxildir. Daxilində Mərkəzi Bank, Azercosmos, Kapital Bank, Bank of Baku, Xalq Bank, Unibank, Port of Baku, Silkway, Norm, Milli Depozit Mərkəzi, PASHA Bank, PASHA Insurance, Azərbaycan Əmanətlərinin Sığortalanması Fondu və ağlınıza gələ biləcək bir çox nəhəngin olduğu SMARTIT MMC aydın məsələdir ki, təklif etdiyi xidmətin miqyası baxımından heç də “münasib” olmayacaqdır. Təklif edilən xidmətlərin ayrı-ayrılıqda dəyərinin hesablanması müxtəlif məxfilik prinsipləri nəzərən çox məntiqli olmasa da “İKT təhlükəsizlik məhsulları və lisenziyalarının yenilənməsinin satın alınması” tenderi daxilində satın alınan İKT təhlükəsizlik həlləri aydın bir şəkildə qeyd olunur.
Çıxarılan nəticə nədir?
Bu məqalə xüsusilə alınan kompüterlər üzərindən yayılan mülahizələri aydınlaşdırmaq məqsədli və müqavilə məbləğinin, həmin avadanlıqların dəyəri baxımından məntiqli olduğunu göstərməklə bağlı yazılmağa başlanmışdı. Lakin araşdırma apardıqca mövzunun nisbətən daha əhatəli ələ almağın düzgün olacağı qənaətinə gəlirik. Bu gün sadə infranet şəbəkələrinin qurulması minimum 6 rəqəmli büdcələrə başa gələrkən, mövcud bir infrastrukturun, habelə Dəmir Yolları kimi logistik təsirə malik sahənin rəqəmsallaşdırılması zamanı bir-birindən aslı olan bir çox amil məcbur nəzərə alınır. Əgər vəd edilən bütün sahələr üzrə tenderlərdən lazımi nəticə çıxarılarsa, Azərbaycan Dəmir Yollarının Rəqəmsallaşdırması istiqamətində xərclənəcək bu məbləği məqbul səviyyədə hesab etmək olar. Digər bir tərəfdən düzgün və bacarıqlı kadrların cəlb olunması ilə bütün bu imkanlardan ən mükəmməl səviyyədə istifadə ediləcəyinə ümid edirik.
