Elon Muskın SpaceX şirkətinin qlobal miqyasda internet xidməti göstərmək üçün orbitə yerləşdirdiyi minlərlə Starlink peykinin Yer kürəsinin ozon təbəqəsini öldürə biləcəyi məlum olub. Ümumiyyətlə, Starlink şirkətinin kiçik peyklərinin sayı hər ötən gün çoxalır və hələ şirkət hədəflərinə çatmaq üçün bundan dəfələrlə çox peyki kosmosa buraxacaq. Cənubi Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçılarının apardığı araşdırmaya görə, Starlink peyklərinin istismar müddəti bitdikdə atmosferdə yanacaq və ozon təbəqəsini zədələyən tullantılar buraxacaq.
![Elon Starlink ozon](https://tedroid.com/media/2024/06/elon-musk-starlink-ozon-zerer.jpg)
Starlink peykləri hazırda Yer orbitində olan 10 min peykin 60%-ni təşkil edir. Bu peyklərin istismar müddəti bitdikdən sonra onların atmosferə girərək havada yanması gözlənilir. Lakin tədqiqatçıların fikrincə, peyklər atmosferdə yanmaqdan daha çox şey edəcək. Məlumata görə, yenidən daxil olma zamanı peyklər yanacaq və əsas əlavə məhsul kimi alüminium oksidi hasil edəcək. Bunlar stratosferdə ozonu məhv edən xlorun aktivləşdirilməsi üçün məlum katalizatorlar arasındadır. Qeyd edək ki, Ozon təbəqəsi Yerin temperaturunu nəzarətdə saxlamağa kömək edir və zəiflədikcə daha çox günəş radiasiyası planetimizə keçə bilər.
Əlbəttə ki, tədqiqatçılar birbaşa Starlink peyklərini hədəf almırlar, lakin qeyd olunan peyklərin əksəriyyəti Starlink-ə məxsusdur. Tədqiqatçıların fikrincə, 2016-2022-ci illər arasında atmosferdəki oksidlərin sayı səkkiz dəfə artıb və bu rəqəm aşağı Yer orbitindəki peyklərin sayı ilə düz mütənasib görünür. Tədqiqatçılara görə, tipik 250 kq-lıq peykin parçalanması təxminən 30 kq alüminium oksidi nanohissəcikləri yarada bilər ki, bu da onilliklər ərzində atmosferdə qala bilər.