Kosmik yarışa gəldikdə, biz adətən diqqətimizi elmi fantastika filmlərinə və ya Elon Maskın Mars tvitlərinə yönəldirik, lakin hazırda səmada bir az daha yüksəkdə çox real və eyni dərəcədə rəqabətli yeni bir ssenari yazılır. NASA administratoru Cared İsaakmanın sözlərinə görə, 2027-ci ildə Ayın ətrafında fırlanacaq növbəti astronavtlar amerikalı deyil, çinlilər (taykonavtlar) ola bilər. Bu proqnoz ABŞ-ın “Ayın yeganə hökmdarı” kimi uzun müddətdir mövcud olan imicini sarsıdacaq növdür.
İndiyə qədər Aya insanları göndərə bilən yeganə güc ABŞ idi. 1968-1972-ci illər arasında əfsanəvi Apollo missiyalarından tutmuş planlaşdırılan Artemis 2-yə qədər bu ərazidəki bütün oturacaqlar amerikalılara (və Artemis 2-dəki bir kanadalıya) məxsus idi. Lakin İsaakman bu vəziyyətin dəyişmək üzrə olduğuna inanır. Çin 2027-ci ilə qədər insanlı Ay missiyası planını rəsmi olaraq açıqlamasa da, xeyli fərziyyələr mövcuddur. Şayiələrə görə, Pekin artıq bu buraxılışı 2030-cu ilə qədər Aya insan göndərmək məqsədinin məşqi kimi gündəliyinə əlavə edib. Çinin nəfəsini boynunda hiss edən İsaakman, Artemis proqramında köklü dəyişikliklərin ediləcəyini söyləyir.
İlk plan 2028-ci ildə Artemis 3 missiyası ilə birbaşa Aya eniş etmək idi, lakin yeni strategiya vaxt cədvəlini irəli apardı və kursu dəyişdirdi:
- 2027: Artemis 3 Ay əvəzinə Aşağı Yer Orbitində sınaq uçuşları həyata keçirəcək.
- 2028: Artemis 4 ilə birbaşa Aya eniş cəhdi ediləcək.
Daha da diqqətəlayiq olanı NASA-nın büdcəsini və diqqətini tamamilə bu yarışa yönəltməsidir. Ay orbiti üçün planlaşdırılan “Gateway” stansiyası layihəsi, resursları tamamilə Ay bazasına yönəltmək üçün dayandırılıb. Beləliklə, NASA, “stansiya tikmək üçün yolda dayanmağa vaxt itirməyək, sadəcə birbaşa yerə enək” rejiminə keçib.
