Çin alimləri geni dəyişdirilmiş donuz ağciyərini ilk dəfə insana köçürməklə tibbi bir ilkə imza atıblar. Bu təcrübə Quançjou Tibb Universitetinin Birinci Əlaqəli Xəstəxanasında beyin ölümü olan 39 yaşlı kişi xəstə üzərində aparılıb.
Keçən il ABŞ-da aparılan oxşar təcrübədə geni dəyişdirilmiş donuz böyrəyi uğurla xəstəyə köçürüldü və o, təxminən iki ay sağ qalmışdı. Bu yeni inkişaf ksenotransplantasiya kimi tanınan növlər arasında orqan transplantasiyası sahəsində əhəmiyyətli irəliləyiş hesab olunur. Donuzların ürəkləri, qaraciyərləri və böyrəkləri üzərində təcrübələr apardıqdan sonra elm adamları indi ağciyər transplantasiyasına diqqət yetiriblər. Təcrübədə donuz ağ ciyəri CRISPR adlı əsaslı gen redaktə texnologiyası ilə hazırlanmış donordan toplanıb. CRISPR, genetik materialı yüksək dəqiqliklə manipulyasiya etmək qabiliyyəti sayəsində orqanın insan immun sistemi ilə uyğunluğunu artırmaq üçün seçildi. Tədqiqatçıların əsas məqsədi insan orqanizminin donuzdan köçürülmüş ağciyəri qəbul edib-etməyəcəyini müşahidə etmək olub
Əməliyyat zamanı xəstənin sağ ağciyəri bədəndə qalıb, sola isə yalnız donuz ağciyəri köçürülüb. Bu, xəstənin həyati funksiyalarını qoruyub saxlayıb və transplantasiyanın təsirlərinin ətraflı öyrənilməsinə imkan verib. . Lakin proses rəvan getməyib. Transplantasiyadan təxminən 24 saat sonra xəstənin immun sistemi donuz ağciyərində yerləşmiş ağ qan hüceyrələrini istehsal etməyə başlayıb. Sonrakı günlərdə imtina əlamətləri sürətlə artdı və doqquzuncu gündə xəstənin ailəsi əməliyyatın dayandırılmasını istəyib. Bu nəticələr ksenotransplantasiyanın üzləşdiyi ən böyük problemlərdən biri olan immun cavabın vacibliyini bir daha vurğulayır. Bədənin yad orqana reaksiyasına nəzarət etmək üçün xəstəyə müxtəlif immunosupressiv dərmanlar verildi, lakin bu üsul transplantasiyanın uzunmüddətli müvəffəqiyyətini təmin etmək üçün kifayət etməyib. Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Guangzhou Tibb Universitetinin doktoru Jiang Shi araşdırmanı əhəmiyyətli bir başlanğıc kimi qiymətləndirib.
