Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) “World Energy Outlook”un son buraxılışında nəqliyyat vasitələrinin həcmini vurğulayan hesabatında maraqlı bir mövzuya toxunulub. Belə ki, Agentlik 2022-ci ildə 26 milyon olacaq elektrik avtomobillərinin sayının bu onilliyin sonunda 220 milyona çatacağını təxmin edir. Bu da elektromobil sayının artması ilə enerji infrastrukturu üzərində şok təsiri yaratmasına gətirib çıxarır.
IEA bildirir ki, təmiz enerji bu gün olduğundan daha böyük rol oynamalıdır. Son iki onillikdə neftə tələbat sutkada 18 milyon barrelə çatmışdır ki, bu artımın “əsas hissəsi” neftə tələbatın təxminən 45 faizini təşkil edən avtomobil nəqliyyatından əldə edilmişdir. Son 20 ildə qlobal avtomobil parkının 600 milyon avtomobilə çatdığı təxmin edilir.
Bununla belə, BEA-nın icraçı direktoru Dr. Faith Birol, mənzərənin dəyişdiyini iddia edərək, təmiz enerjiyə keçidin “dünyada baş verdiyini və qarşısıalınmaz olduğunu” söyləyir:
“Hökumətlər, şirkətlər və investorlar təmiz enerjiyə keçidə mane olmaq əvəzinə onu dəstəkləməlidirlər. Yeni sənaye imkanları və iş yerləri, daha çox enerji təhlükəsizliyi, daha təmiz hava, universal enerjiyə çıxış və hamı üçün daha təhlükəsiz iqlim də daxil olmaqla, böyük faydalar var.“
IEA davamlı diqqət tələb edən bir neçə sahəyə, o cümlədən doldurma infrastrukturuna və komponentlərinə, xüsusilə də enerji istehsalı üçün istifadə olunan əsas qaynaqların çatışmazlığına işarə edir. Faktların hər biri yetkin bir şəkildə rahatlıqla əldə olunmaqdan uzaq olduğu üçün milyonlarla elektromobil ilə birlikdə yüksək gücdə yüklənmənin infrastrukturda şok təsiri yaratmasına gətirib çıxarır. Canalys-in məlumatına görə, Çin bu ilin ilk yarısında 2,3 milyon avtomobil göndərib və bu, onu dünyanın ən böyük avtomobil ixracatçısı edib. Bu il Çindən ümumi avtomobil ixracının 5.4 milyona, elektriklə işləyən avtomobillərin isə 2.2 milyona çatması gözlənilir.
Gələn il dünyəvi elektromobil tədarükünün 17.9 milyon ədədə çatacağı gözlənilir ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 19 faiz çoxdur. Gartner baş direktoru analitiki Jonathan Davenport, “Ölkələr elektromobil sürücülərini elektrik enerjisi istehlakının pik dövrlərindən kənarda şarj etməyə təşviq etmək üçün tədbirlər görmədikcə, elektrikli nəqliyyat vasitələrinə keçid həm elektrik enerjisi istehsal gücünə, həm də paylama infrastrukturuna əlavə yük yaradacaq” deyə xəbərdarlıq edir. Yolda elektriklə işləyən avtomobillərin sayı 2030-cu ilə qədər on dəfə arta bilər və bu nəqliyyat vasitələrinin təkcə elektrik enerjisi ilə deyil, həm də təmiz işləməsini təmin etmək üçün daha güclü bərpa olunan enerji siyasətlərinə ehtiyac var.
