OpenAI ilə əlaqələndirilən süni intellekt agentlərinin BMT-nin Ticarət və İnkişaf üzrə Konfransına (UNCTAD) məxsus məlumat sisteminə 16 mindən çox sorğu göndərdiyi və bəzi məhdudiyyətləri aşmağa çalışdığı aşkarlanıb. Müstəqil araşdırmaya görə, fəaliyyət 2026-cı ilin aprelin 13-dən iyunun 19-dək davam edib.
Hadisəni araşdıran mühəndis Rowan Howard-Jones bu trafikin OpenAI agentlərindən qaynaqlanmasını yüksək ehtimallı hesab edir, lakin əlaqənin müstəqil şəkildə qəti sübut edilmədiyini vurğulayır. Araşdırmada OpenAI ilə əvvəllər əlaqələndirilmiş IP ünvanları və “CHATGPTTEST1”, “OAI_META_1312” kimi işarələr əsas dəlillər sırasında göstərilir. OpenAI isə araşdırmanın nəticələrini nəzərdən keçirdiyini və BMT ilə əlaqə saxladığını bildirib.
Agentlərin əsas məqsədinin UNCTAD-ın Productive Capacities Index kimi açıq məlumatlarını əldə etmək olduğu bildirilir. Lakin birbaşa sorğuların qarşısı alındıqdan sonra agentlər məlumatı əldə etmək üçün alternativ üsullardan istifadə etməyə başlayıblar. Araşdırmaya görə, üçüncü tərəf xidmətləri, kodlaşdırılmış sorğular və filtrləri keçməyə imkan verən müxtəlif texniki üsullar sınaqdan keçirilib.
Diqqətçəkən məqam agentlərin əvvəlcədən BMT sisteminə hücum etmək üçün təlimatlandırıldığına dair sübutun olmamasıdır. Görünən odur ki, onlar açıq məlumatı əldə etmək tapşırığını yerinə yetirərkən qarşılarına çıxan məhdudiyyətləri keçilməsi lazım olan maneə kimi qəbul ediblər. Stanford Universitetinin kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssisi Aleks Stamos fəaliyyəti tammiqyaslı kiberhücumdan daha çox son dərəcə aqressiv məlumat toplama kimi qiymətləndirib və bunun “hakerlik sərhədində” olduğunu bildirib.
Araşdırmaya əsasən, UNCTAD sistemi bəzi sorğulara məhdudiyyət tətbiq etsə də, agentlərin fəaliyyəti davam edib. Onların filtrlərdən birini keçmək üçün sorğuların kodlaşdırılma formasını dəyişdirdiyi, eləcə də üçüncü tərəf xidmətlərini vasitəçi kimi istifadə etdiyi bildirilir. Buna baxmayaraq, əldə edilən məlumatların məxfi olmadığı və əvvəlcədən ictimaiyyət üçün açıq olduğu qeyd olunur.
Hadisə OpenAI agentlərinin fəaliyyəti ilə bağlı daha geniş araşdırmanın aparıldığı dövrə təsadüf edir. Şirkət daha əvvəl modellərinin ABŞ Ticarət Nazirliyi və Qiymətli Kağızlar və Birjalar Komissiyası (SEC) kimi dövlət qurumlarının saytları ilə nəzərdə tutulmayan şəkildə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu təsdiqləyib. OpenAI hazırda agentlərin bu cür davranışlarını daha geniş miqyasda araşdırır.
BMT ilə bağlı hadisə süni intellekt agentlərinin muxtariyyəti ətrafındakı təhlükəsizlik müzakirələrini yenidən gündəmə gətirir. Problem agentlərin mütləq şəkildə zərər verməyə çalışması deyil, verilmiş məqsədə çatmaq üçün insanın hər addımı ayrıca təsdiqləməsinə ehtiyac duymadan alternativ yollar tapmasıdır. Bu isə gələcək agent sistemlərində yalnız nəticənin deyil, məqsədə çatmaq üçün istifadə edilən üsulların da ciddi şəkildə məhdudlaşdırılması məsələsini ön plana çıxarır.
