Birinci Dünya müharibəsindən qalan və 108 il ərzində həll edilmədiyi bildirilən alman hərbi radio mesajının süni intellekt vasitəsilə deşifrə edildiyi iddia olunur. Prinz adlı tərtibatçı GPT-Astra modelindən istifadə edərək mesajın mümkün mətnini əldə edib. İlkin nəticəyə görə, məlumat Krım yarımadası ətrafında Britaniya hərbi gəmilərinin hərəkəti ilə bağlıdır.

Tərtibatçı mesajı Scienceblogs.de saytında dərc olunmuş 50 həll edilməmiş şifrə arasından seçib. Alman ordusunun istifadə etdiyi ADFGVX şifrələmə üsulu simvolların xüsusi cədvəl və açar söz əsasında əvəzlənməsi, daha sonra isə yerlərinin dəyişdirilməsi prinsipinə əsaslanır.
Məlumata görə, model şifrəni açmaq üçün almanca “TRUPPENVERSCHIEBUNG” (“qoşunların yerdəyişməsi”) açar sözündən istifadə edib. Əldə olunan mətnin mümkün izahına əsasən, Britaniya kreyseri noyabrın 24-də Sevastopola çatıb, Müttəfiq dövlətlərin donanmasının isə ayın 26-da onun ardınca gələcəyi bildirilib. Mətnin bəzi hissələri, xüsusilə tarixlər tam aydın deyil.
Prinz nəticəni tarixi qeydlərlə də müqayisə edib. Onun təqdim etdiyi məlumatlara əsasən, Britaniyanın HMS Canterbury kreyseri 24 noyabr 1918-ci ildə Sevastopola çatıb. Müttəfiq donanmasının hərəkətinə dair qeydlərin də mesajdakı tarixlərlə uyğun gəldiyi bildirilir.
Bu uyğunluqlar əldə edilən mətnin doğru ola biləcəyini göstərsə də, şifrənin tam və qəti şəkildə həll edildiyini söyləmək üçün kifayət deyil. Mesajın bəzi simvolları və tarixləri ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır. Nəticənin müstəqil kriptoqrafik yoxlamadan keçib-keçmədiyi də təqdim olunan məlumatda göstərilmir.
Araşdırmada diqqətçəkən bir məqam da üzə çıxıb: istifadə edilən açar sözün mesajın göndərildiyi 27 noyabr 1918-ci ildə deyil, yalnız dekabrın 9-dan etibarən işlədildiyi güman olunurdu. Bu tarix uyğunsuzluğunun səbəbi hələ aydınlaşdırılmayıb. Nəticə tarixi gəmi qeydləri ilə uyğun gəlsə də, şifrənin həlli müstəqil mütəxəssislər tərəfindən təsdiqlənməyib.












































