Süni intellekt texnologiyaları sürətlə inkişaf etdikcə, bu sistemləri ayaqda saxlayan infrastrukturun qiyməti və enerji tələbatı da inanılmaz hədlərə çatır. “Morgan Stanley Research” şirkətinin son hesabatına görə, Nvidia-nın 2028-ci ildə təqdim etməyə hazırlaşdığı “Feynman” süni intellekt sürətləndiriciləri üçün nəzərdə tutulan bir server rəfinin yalnız qidalanma elektronikasının dəyəri təxminən 200 000 dollar olacaq. Dəqiq rəqəmlə 191 491 dollara başa gələcək bu xərc, gələcək AI sistemlərinin qurulmasının nə qədər böyük investisiya tələb edəcəyini açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Bu rəqəmin nə qədər nəhəng olduğunu anlamaq üçün onu əvvəlki nəsillərlə müqayisə etmək kifayətdir. Hesabatlarda bildirilir ki, hazırda istifadədə olan Blackwell (B200) server rəflərində qidalanma komponentlərinin dəyəri Feynman ilə müqayisədə düz 17 dəfə ucuzdur. Hətta Feynman-dan bir addım əvvəl, 2027-ci ildə bazara çıxarılması planlaşdırılan “Rubin Ultra” arxitekturasında belə bu göstərici 95 min dollar ətrafında olacaq. Yəni, sadəcə bir nəsil fərqi ilə elektrik enerjisini idarə edən sistemlərin xərci ikiqat artır.
Qeyd etmək lazımdır ki, təxmin edilən bu 200 min dollarlıq məbləğə nəhəng hesablama gücünə malik mərkəzi prosessorlar (CPU) və ya qrafik çiplər (GPU) daxil deyil. Bu xərc yalnız serverin sabit işləməsini təmin edən güc çeviriciləri, gərginliyi tənzimləyən modullar, aralıq şin çeviriciləri və digər mürəkkəb enerji sistemlərini əhatə edir. Süni intellekt modellərinin hesablanma yükü artdıqca, çiplərin qidalanması üçün tələb olunan avadanlıqlar da həm həcm, həm də qiymət baxımından böyüyür.
Mütəxəssislərin fikrincə, güc elektronikasındakı bu kəskin qiymət artımının əsas səbəbi yeni 800 voltluq (800V DC) arxitekturaya keçiddir. Bu yeni standartın tətbiq edilməsi enerji itkilərini minimuma endirmək, səmərəliliyi artırmaq və qidalanma sisteminin server rəfində tutduğu fiziki yeri azaltmaq məqsədi daşıyır. Eyni zamanda, sistemin sabitliyini və təhlükəsizliyini təmin edən bu texnoloji sıçrayış, süni intellekt yarışının gələcəkdə yalnız proqram təminatı deyil, həm də çox bahalı enerji infrastrukturu üzərində qurulacağını sübut edir.
