Çin-in açıq mənbə süni intellekt modelləri, ABŞ mərkəzli süni intellekt modellərini üstələməyi bacarıb. Çin açıq süni intellekt modelləri açıq süni intellekt bazarının 17 faizini, ABŞ modelləri isə 15,8 faizini təşkil edir.
Beləliklə, Çinin açıq mənbə süni intellekt modelləri ilk dəfə olaraq qlobal yükləmələrdə ABŞ açıq süni intellekt modellərini üstələyib. MIT və Hugging Face tərəfindən aparılan birgə araşdırmaya görə, Çin modelləri açıq süni intellekt bazarının 17 faizini, ABŞ modelləri isə 15,8 faizini təşkil edir. Bu dəyişiklik DeepSeek və Alibaba-nın Qwen modellərinin, xüsusən də əlverişliliyi və tez-tez yenilənməsi səbəbindən sürətlə inkişaf etdiyini göstərir. Çinin açıq mənbə yanaşması ABŞ texnologiya nəhənglərinin strategiyasından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. OpenAI, Google və Anthropic ən qabaqcıl modellərini ciddi şəkildə qapalı saxlayaraq və gəlir modellərini abunəliklər əsasında quraraq AGI (süni ümumi intellekt) inkişafına diqqət yetirirlər. Hətta əvvəllər açıq mənbəli Llama modelləri ilə tanınan Meta şirkəti belə, “super zəka” ambisiyalarının ardınca qapalı mənbəli modellərə üz tutur.
Onu da qeyd edək ki, Çin şirkətləri əsasən ABŞ-ın Nvidia-nın qabaqcıl çiplərinə ixrac məhdudiyyətləri səbəbindən açıq mənbəli versiyalara üz tutublar. Bu, Çinli tərtibatçıları ABŞ şirkətləri üçün tipik altı aylıq və ya illik dövrlə müqayisədə həftəlik və ya iki həftəlik model versiyalarını buraxaraq daha innovativ yanaşmalar tətbiq etməyə məcbur edib. Noyabr ayında Allen İnstitutunun Süni İntellekt üçün Olmo 3 layihəsi açıq mənbəli sahədə ABŞ-ın bir neçə əsas təşəbbüsündən biri kimi ortaya çıxdı. Tərəfdaş Martin Kasadonun sözlərinə görə, vençur kapitalı firması Andreessen Horowitz-ə təkliflər təqdim edən süni intellekt startaplarının 80%-ə qədəri hazırda Çinin açıq mənbəli modellərindən istifadə edir. Bu nisbət Çinin bu sahədəki yüksəlişinin praktik təsirini açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Çin modellərinin istifadəsinin sürətlə artması da əhəmiyyətli təhlükəsizlik narahatlıqlarına səbəb olur. Kibertəhlükəsizlik şirkəti CrowdStrike tərəfindən 20 noyabrda dərc edilən araşdırma, DeepSeek modellərinin Tibet, Uyğurlar və ya Pekin tərəfindən həssas hesab edilən digər siyasi məsələlərlə bağlı əmrlər verildikdə daha təhlükəsiz olmayan kodlar yaratdığını ortaya qoydu. Tədqiqatlar həmçinin Çin Kommunist Partiyası ilə açıq ideoloji uyğunluğun olduğunu, modellərin Tayvan və ya Tiananmen Meydanı hadisəsi kimi həssas mövzularda məzmun yaratmaqdan imtina etdiyini göstərir. Mütəxəssislər Çinin açıq modellərdə sürətli irəliləməsinin ABŞ üçün bir xəbərdarlıq olduğunu söyləyirlər.
