Meta-nın Ray-Ban ilə birlikdə hazırladığı kameralı ağıllı eynəklər məxfiliklə bağlı mübahisələrin mərkəzinə çevrilib. İnsanların xəbəri olmadan görüntülərinin çəkilə bilməsi ilə bağlı narahatlıqlar artdıqca, bəzi Avropa ölkələri bu tip cihazların istifadəsinə daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq etməyi nəzərdən keçirir.
Son olaraq Norveç kameralı ağıllı eynəklərlə bağlı yeni qaydaların hazırlanmasına başlayıb. Norveçin rəqəmsallaşma və dövlət idarəçiliyi naziri Karianne Tung Meta və Snap kimi şirkətlərin hazırladığı kameralı eynəklər və oxşar imkanlara malik digər taxılan cihazlarla bağlı tənzimləmələr üzərində işlədiklərini bildirib.
Müzakirələrin əsas səbəbi bu cihazlarda kamera və mikrofonların adi eynəyə bənzəyən korpusa yerləşdirilməsidir. Belə cihazlardan istifadə edən şəxsin ətrafındakı insanları çəkib-çəkmədiyini müəyyən etmək həmişə asan olmur. Bu isə ictimai məkanlarda şəxsi həyatın toxunulmazlığı və insanların razılığı olmadan qeydə alınması ilə bağlı suallar yaradır.
Məsələnin süni intellekt tərəfi də narahatlığı artırır. Ağıllı eynəklərin süni intellekt imkanları inkişaf etdikcə kameradan alınan görüntülərin real vaxtda analiz edilməsi, obyektlərin müəyyənləşdirilməsi və potensial olaraq insanların tanınması kimi funksiyaların daha geniş tətbiqi mümkün ola bilər.
Karianne Tung bu tip texnologiyaların digər insanları izləmək və ya onların məxfiliyini pozmaq üçün istifadə edilməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini vurğulayıb. Norveçdə müzakirə edilən tədbirlərin hansı formada tətbiq olunacağı hələ dəqiqləşməsə də, ən sərt variantlardan biri müəyyən kameralı ağıllı eynəklərin istifadəsinin məhdudlaşdırılması və ya qadağan edilməsidir.
Oxşar müzakirələr Almaniyada da aparılır. Ölkədə bəzi siyasətçilər Meta-nın Ray-Ban ağıllı eynəkləri kimi cihazların mövcud məxfilik qaydaları çərçivəsində necə tənzimlənməli olduğunu gündəmə gətiriblər. Beləliklə, problem artıq ayrı-ayrı istifadəçilərin şikayətlərindən çıxaraq Avropa səviyyəsində tənzimləmə məsələsinə çevrilməyə başlayır.
Avropa İttifaqının məlumatların qorunması qurumları da ağıllı eynəklərin mövcud məxfilik qanunlarına uyğunluğunu araşdırırlar. Avropa Məlumatların Mühafizəsi Şurasının (EDPB) ağıllı eynəklərlə bağlı geniş qiymətləndirmə hazırladığı və hesabatın gələcəkdə Avropa üzrə yeni qaydaların müəyyənləşdirilməsində istifadə oluna biləcəyi bildirilir.
Meta ilə bağlı başqa bir mübahisə isə ağıllı eynəklər vasitəsilə əldə edilən məlumatların necə emal olunması ilə əlaqədardır. İsveç mediasında yayılan məlumatlarda eynəklərlə çəkilmiş bəzi görüntülərin süni intellekt sistemlərinin təlimi məqsədilə Keniyadakı podratçı şirkətin əməkdaşları tərəfindən nəzərdən keçirildiyi iddia olunub.
Bu iddialar kameralı eynəklərlə bağlı müzakirəni yalnız gizli çəkiliş məsələsindən daha geniş müstəviyə çıxarır. Əsas suallardan biri istifadəçinin çəkdiyi görüntülərdə təsadüfən yer alan insanların məlumatlarının necə qorunduğu və həmin şəxslərin görüntülərinin sonradan hansı məqsədlərlə emal edilə biləcəyidir.
Hələlik Norveçdə Meta-nın ağıllı eynəklərinə rəsmi qadağa tətbiq edilməyib. Buna görə ölkənin bu cihazları qadağan edən ilk dövlət olacağı barədə danışmaq üçün tezdir. Bununla belə, hökumətin məsələni tənzimləmə səviyyəsinə çıxarması kameralı və süni intellekt funksiyalı eynəklərin Avropada daha sərt qaydalarla üzləşə biləcəyini göstərir.
